آزاده سخن آفرین؛ والی رضایی؛ رضوان متولیان
چکیده
در بسیاری از زبان های دنیا زنجیرهای از افعال مشاهده می شود که آنها را ساخت فعل متوالی مینامند. افعال متوالی براساس ترکیبشان به دو نوع متقارن و نامتقارن تقسیم می شوند در ساخت فعل متوالی ...
بیشتر
در بسیاری از زبان های دنیا زنجیرهای از افعال مشاهده می شود که آنها را ساخت فعل متوالی مینامند. افعال متوالی براساس ترکیبشان به دو نوع متقارن و نامتقارن تقسیم می شوند در ساخت فعل متوالی متقارن هر دو فعل از طبقهی باز دستوری و معنایی انتخاب میشوند و در ساخت فعل متوالی نامتقارن یک فعل از طبقه باز دستوری و معنایی و فعل دیگر از طبقه محدود و بسته انتخاب می شود. فعل متوالی نمودی یا مرحله ای یکی از انواع ساخت متوالی نامتقارن است که بیانگر نمود دستوری ناقص و کامل و نمود واژگانی آغاز، ادامه و پایان است. هدف پژوهش حاضر بررسی نمود آغازی ساخت فعل متوالی زبان فارسی و تعیین رابطه الحاق- پیوند این ساخت در چارچوب دستور نقش و ارجاع است. در زبان فارسی قرار گرفتن فعل معین در کنار فعل اصلی بیانگر زمان، نمود و وجه است و بین فعل معین و فعل اصلی رابطه تنگاتنگی از لحاظ ساختار و کاربرد وجود دارد به گونهای که یک واحد فعلی محسوب می شوند و مشابه ساخت فعل متوالی نامتقارن رفتار می کنند. بدین جهت در راستای هدف پژوهش، محمول های پیچیده متشکل از فعل های معین و فعل اصلی مبنای انتخاب داده ها قرار گرفتند. این فعل ها شامل«گرفتن، برداشتن، برگشتن، رفتن، آمدن، درآمدن و زدن» هستند که از معنای اصلی خود فارغ شده اند و بیانگر نمود آغازی هستند. لازم به ذکر است که داده های پژوهش از فرهنگ فارسی عامیانه نجفی، پایگاه دادگان زبان فارسی، کتاب داستان، سایتها و سایر آثار پژوهشی گردآوری شدند و به دلیل پرهیز از اطناب و تکرار برای هریک از فعل های مذکور تنها به یک مورد بسنده شد که ابتدا براساس معیارهای ششگانه تشخیص افعال متوالی آیخنوالد، مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت نوع رابطه الحاق-پیوند آنها براساس دستور نقش و ارجاع توصیف و تبیین شدند. یافته ها حاکی از آن است که این ساخت ها متوالی هستند و نوع رابطه ی الحاق-پیوند آنها ناهمپایگی افزوده-هسته ای است
