لیلا قلی پور؛ فروغ کاظمی؛ مریم ایرجی
چکیده
ویژگیهای تصریفی در زبانها دارای تنوع است و هر زبان در بیان روابط دستوری خود از طیفی از این ویژگیها بهره میجوید. گاه در تصریف یک مقوله دستوری، شرایط معنایی اقتضا میکند که چندین ویژگی ...
بیشتر
ویژگیهای تصریفی در زبانها دارای تنوع است و هر زبان در بیان روابط دستوری خود از طیفی از این ویژگیها بهره میجوید. گاه در تصریف یک مقوله دستوری، شرایط معنایی اقتضا میکند که چندین ویژگی تصریفی بهطور همزمان با هم به کار رود تا توصیف درست و دقیقی از رخداد بیان شود. در این صورت، همزمانی در کاربرد ارزشهای تصریفی بهگونهای درهمتنیده شکل میگیرد و پدیده امتزاج رخ میدهد. هدف اصلی پژوهش پیش رو آن است که به بررسی صورتهای امتزاجی اعم از تکواژهای واژ آمیخته، صورتهای مکمل و در کل همجوشیها در تصریف دو زبان انگلیسی و فارسی بر اساس نظریه صرف طبیعی بپردازد تا از این رهگذر میزان طبیعی بودن این صورتها را در مقولات دستوری اسم، فعل، صفت و ضمیر هر دو زبان بررسی نماید و به این پرسش پاسخ دهد که وجوه اشتراک و افتراق این دو زبان از نظر میزان امتزاج و طبیعی بودن تصریف و قواعد تصریفی چیست. دادههای فارسی از پیکره پایگاه دادگان زبان فارسی و دادههای انگلیسی از پایگاه پیکره انگلیسی آمریکایی معاصر به روش نمونهگیری تصادفی بر اساس تعداد واژه مساوی انتخابشده، سپس بر پایه نظریه صرف طبیعی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که پدیده امتزاج در تصریف هر دو زبان رخ میدهد و در صورتهای تصریفیِ مقولههای دستوری، در قالب تجمیع نقشی، صورتهای مکمل قوی و ضعیف و همچنین تکواژهای واژ آمیخته قابل مشاهده است. در هر دو زبان بسامد فرآیند امتزاج در تصریف فعل بیش از مقولات دیگر یعنی اسم و صفت و ضمیر است و این امر از وجوه اشتراک این دو زبان است. در مقوله ضمیر، در انگلیسی تنوع امتزاجی بیشتری دیدهمیشود. یکی از دلایل آن وجود ویژگی جنسیت در تصریف ضمایر انگلیسی و نبود آن در فارسی است. نتایج پژوهش مبین این واقعیت است که صورتهای تصریفی دارای امتزاج از مهمترین اصول نظریه صرف طبیعی که وجود رابطه یکبهیک دوسویه بین صورت و نقش است تبعیت نمیکنند. آنها معیارهای طبیعی بودن را مخدوش کرده و سبب کاهش میزان طبیعی بودن دو نظام تصریفی فارسی و انگلیسی میشوند
