دانشگاه تهران پژوهشهای زبانی 2251-9289 16 2 2026 03 16 Intertextual-Multimodal Critical Discourse Analysis of Naghsh-e Jahan Square as a Text: based on Visual Interactional Meaning Dimension تحلیل گفتمانی انتقادی چندوجهی- بینامتنی از میدان نقش جهان به مثابه متن با تاکید بر بعد معنای تعاملی دیداری 215 239 106995 10.22059/jolr.2026.388128.666907 FA حبیب شهابی دانش آموخته دکتری زبانشناسی، گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. مریم سادات غیاثیان دانشیارگروه زبان شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. شیرین پورابراهیم دانشیارگروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2025 01 04 In the discourse of urban design and architectural theory, the concept of the city as text - as the foundation of history, culture, and social relations - has been one of the topics that has been given attention many times. Urban landmarks, as study cases of the City-as-Text concept, illustrate the intricate layers of history, culture, and social dynamics woven into the fabric of urban spaces. Among these, public squares play a pivotal role in fostering social interactions and enhancing urban sustainability. Assuming that urban discourse is shaped by a blend of discourse category elements, in which intertextual aspects are viewed as a "combination of potentials," this study aims to give a chance of a comprehensive understanding of how historical public squares can be effectively used in visual-interactional design contexts. In this research, visual discourse samples are collected in the field and through photography from the components of Naghsh-e Jahan Square in Isfahan. Then, to depict the complex layeres of hidden messages and meanings in this physical space and its visual and interactive components, the proposed approach of "multimodal-intertextual critical discourse analysis" is used. The purpose of developing this approach was to help perform a comprehensive semiotic analysis of prominent urban landmarks and gain insights into the formation of complex interactions of visual and interactive elements within such spaces. This approach helped to examine how language and visual elements contribute to meaning-making in an urban context such as Naghsh-e Jahan Square. Findings indicated that analysis of a city landmark may lead to exploring how stories and histories in the place contribute to its cultural identity and how they can be communicated to visitors and residents. Results also revealed that using Naghsh-e Jahan Square in interactive design elements could profoundly influence user behavior, from enhancing engagement and perception to affecting emotional and cognitive responses مفهوم «شهر به مثابه متن» به عنوان بخشی از مفهوم کلی­تر «زبان شهر» بارها در طراحی شهری و نظریه معماری مورد توجه واقع و از آن به مثابه مبنایی یاد شده است که در بازنمایی تاریخ، فرهنگ و روابط اجتماعی و همچنین در بررسی بالقوه ­های ارتباطی بینا­متن­ها در فضاهای شهری نقش اصلی دارد. به عنوان موضوع مطالعات موردی این مفهوم، میدان­های عمومی، به­طور خاص، نقش مهمی در تسهیل تعاملات اجتماعی و ارتقای پایداری شهری داشته­اند. پژوهش ­های داخلی در این حوزه حاکی از نبود یک ابزار جامع برای تحلیل دیداری در مطالعات فرهنگی و نشانه‌شناختی، به ویژه در مورد تحلیل بناهای برجسته شهری بازنمایی­کننده لایه‌های تاریخ و فرهنگ در یک شهر است. از این­­رو، با توسل به این فرض که گفتمان شهری از طریق ترکیبی از عناصر مقولات گفتمانی شکل می­گیرد، که در آن جنبه­ های بینامتنی به مثابه «ترکیبی از بالقوه ­ها» در نظر گرفته می­ شوند و  همچنین برمبنای دستور دیداری -- که بر پایه زبان­شناسی نقش­گرای هلیدی استوار است و می­توان  آن را به شیوه­ای عملیاتی و ممکن در تحلیل گفتمان چندوجهی­-یبنامتنی فضاهای ساخته برجسته شهری به کار بست-- مطالعه حاضر به واکاوی معنای تعاملی در گفتمان چندوجهی-بینامتنی یک محیط ساخته برجسته شهری یعنی میدان نقش جهان اصفهان می ­پردازد و شواهدی را به نفع این فرضیه فراهم ­می ­آورد. بر اساس ماهیت مدل­ های مورد استفاده، جهت گیری (نوع) پژوهش بنیادی، رویکرد پژوهش استنکافی، راهبرد پژوهش کیفی-تحلیلی، هدف پژوهش توصیف و درک عمیق از پدیده شهر به مثابه متن ، افق زمانی پژوهش مقطعی و شیوه گردآوری داده میدانی بوده که برای کشف نقش زبان و عناصر دیداری در خلق، توزیع و تفسیر معنای تعاملی دیداری این بنای برجسته شهری انجام شده است. نتایج حاصل از مطالعه حاضر حاکی از آن است که عناصر طراحی تعاملی مورد استفاده در صورت ­بندی جدید این میدان توانسته ­اند بر رفتار کاربران تأثیرات عمیقی، از افزایش تعامل و ادراک گرفته تا اثرگذاری بر پاسخ‌های احساسی و شناختی آنها، برجای بگذارد https://jolr.ut.ac.ir/article_106995_7e8ee6b94768f22daa5658fa21d2f156.pdf