دانشگاه تهران پژوهشهای زبانی 2251-9289 4 2 2014 02 20 Definiteness and Object Indexation in Persian معرفگی و نمایه‏سازی مفعول در زبان فارسی 1 20 50263 10.22059/jolr.2014.50263 FA فاطمه بهرامی دانشجوی دکتری زبان‏شناسی دانشگاه اصفهان والی رضایی استادیار گروه زبان‏شناسی دانشگاه اصفهان 0000-0001-8461-9000 عادل رفیعی استادیار گروه زبان‏شناسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2013 04 29 Object indexation is a grammatical phenomenon in which a clitic pronoun, co-referential with the free nominal object, appends to the verb. Optionality of indexation in Persian leads us to consider the role of pragmatic and discoursal factors such as definiteness, specificity, and identifiability in its occurence. The present study aimed at investigating the influence of definiteness hierarchy on direct object indexation in Persian. In order to have a relatively full picture of this process, we examined 455 cases of indexation in colloquial Persian. The high frequency of definite direct object indexation confirms the role of definiteness. Interestingly, in more than 90 percent of the cases the object is definite and just about 3 percent of the cases are indefinite nonspecific ones. More accurate investigations in the framework of Role and Reference Grammar show that only cognitively identifiable objects can be indexed. Hence, the basic requirement in direct object indexation in Persian is identifiability of its referent. Consequently, there is a convincing explanation for indexation of a few nonspecific objects in this language. The last point that merits consideration is the fact that all indexed objects, regardless of being definite or indefinite, go together with "Rā". Accordingly, "Rā" cannot be considered as definite or specific marker. <span style="font-family: 'B Nazanin'; font-size: 11pt;" lang="FA">در نمایه‏سازی مفعول همزمان با گروه اسمی آزاد مفعولی، ضمیر واژه‏بستی هم‏مرجع با آن به فعل ملحق می‏شود. این پدیده‏ی دستوری در زبان فارسی اختیاری است و به ‏نظر می‌رسد عوامل کلامی نظیر معرفگی، مشخص‏بودگی و ساخت اطلاع در وقوع آن دخیلند. در این پژوهش برآنیم تا تأثیر سلسله‏مراتب معرفگی در نمایه‏سازی مفعول در زبان فارسی را مورد بررسی قرار دهیم. بدین منظور داده‏های زبانی گونه‏ی گفتاری فارسی معیار مشتمل بر 455 مورد که از منابع مختلفی جمع‏آوری گردید مورد بررسی قرار گرفت. شواهد زبان فارسی از نقش مسلم معرفگی در نمایه‏سازی مفعول حکایت دارد، چرا که بیش از 90 درصد موارد نمایه شده به گروه‏های اسمی معرفه تعلق دارد و تنها حدود 3 درصد داده‏ها به نمایه‏سازی مفعول نکره‏ی نامشخص اختصاص می‏یابد. بررسی دقیق‏تر شواهد در چارچوب دستور نقش و ارجاع آشکار می‏سازد که گروه‏ اسمی مفعول تنها در صورتی قابلیت نمایه‏سازی دارد که از نظر شناختی برای مخاطب تشخیص‏پذیر باشد. به این ترتیب نمایه‏سازی موارد اندک مفعول نکره در شواهد زبان فارسی تبیین می‏گردد. نکته‏ی دیگر آن که در تمامی موارد اعم از نمایه‏سازی مفعول معرفه یا نکره، گروه اسمی مفعول با «را» همراه است. بنابراین نمی‏توان «را» را نشان معرفگی یا مشخص‏بودگی دانست. </span> https://jolr.ut.ac.ir/article_50263_ad0e54281f5a23cf8d1120dadd57a727.pdf