دانشگاه تهران پژوهشهای زبانی 1026-2288 4 2 2014 02 20 The morphology and semantics of the diminutive suffix “cheh” in Persian بررسی ساختواژی و معناشناختی پسوند کوچک ساز «چه»در زبان فارسی 161 180 50280 10.22059/jolr.2014.50280 FA رضا مقدم کیا استادیار دانشکدۀ زبان‌های خارجی، دانشگاه تهران اکرم شفیعی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه تهران Journal Article 2012 12 29 The diminutive function is defined as any morphological device that adds the meaning "small" (in size) and some other connotative meanings such as expressing emotions, contempt, imitation, relation to a linguistic form to provide a language with new concepts, removing the need of coining new words. The study of diminutives has, therefore, been quite attractive in semantic studies and the question addressed here is how to explain the diachronic development of widely varying senses of the diminutive? Jurafsky (1996) proposes that the origins of the diminutives lie in words semantically or pragmatically linked to children/small/ and female gender and different synchronic meanings are extensions of the original meaning derived through such mechanisms as metaphor, abstraction, inference, and Lambda abstraction. Despite the importance of the diminutive function and the fairly rich application of the diminutives in Persian, they have not been the subject of any comprehensive investigation. Researchers and grammarians have confined their treatment of the subject to introducing the types and the literal meanings of the diminutive suffixes in Persian and no reference has been made to the pragmatic and morphological aspects of such linguistic forms. In this paper the morphology and semantics of the diminutive suffix "cheh" in Persian is investigated based on the insights provided by Jurafsky (1996) and Schneider (2003). کوچک سازی فرآیندی است که از رهگذر آن معنای اصلی کوچک ‌بودن در ابعاد و اندازه و معانی ضمنی دیگر همچون بیان احساس، تحقیر، تشبیه، نسبت و مانند آنها به یک صورت زبانی افزوده می‌شود و به این طریق مفاهیم متعدد تولید شده و زبان‌ از داشتن چند واژه‌ جداگانه برای بیان آن معانی بی‌نیاز می‌شود. از این رو، مطالعه کوچک‌سازی در حوزه معنی‌شناسی جذابیت دارد و مهم‌ترین مسائل‌ نظری مورد توجه پژوهشگران در این حوزه یکی پاسخ به این سؤال است که معانی متعدد عناصر کوچک‌ساز به لحاظ درزمانی چگونه از یک معنای واحد مشتق شده‌اند و دیگر اینکه چگونه می‌توان وجود این معانی متعدد را به لحاظ هم‌زمانی توجیه کرد. ژورافسکی (1996) یکی از محققانی است که در باره معنی‌شناسی کوچک‌سازی تحقیق کرده است. وی معتقد است که معانی متعدد وندهای کوچک‌ساز گسترش‌هایی از مفاهیم مرکزی کودک/ کوچک/ جنس مؤنث‌اند که با ساز و کار‌های مختلف تغییرِ معنی از قبیل استعاره، استنتاج، تعمیم و انتزاع لامدا، به سه معنی ذکر شده مربوط می‌شوند. به رغم اهمیت و کاربرد فراوان صورت‌های کوچک‌شده در زبان فارسی، تا کنون هیچ‌گونه بحث نظری یا تحقیق علمی در این زمینه انجام نشده است و پژوهشگران در بررسی این پدیده عموماً به ذکر مطالب کلی و معرفی انواع وندها و معانی تحت‌الفظی آنها بسنده کرده ‌و به جنبه‌های کاربردشناختی و صرفی این عناصر توجهی نشان نداده‌اند. در پژوهش حاضر می‌کوشیم ساختواژه و معانی مختلف پسوند کوچک‌ساز ‘چه’ را با الهام از دیدگاه‌های ژورافسکی (1996) و اشنایدر (2003) بررسی کنیم.

https://jolr.ut.ac.ir/article_50280_f0c730c7d919830375a07992a1c2a16f.pdf