دانشگاه تهران پژوهشهای زبانی 1026-2288 4 2 2014 02 20 A psycholinguistic view to recognition of derived words in Persian mental lexicon and its application in term selection بازشناسی واژه‌های مشتق در ذهن گویشوران زبان فارسی از منظر روانشناسی زبان و کاربرد آن در واژه گزینی 181 198 50281 10.22059/jolr.2014.50281 FA آرزو نجفیان استادیار دانشگاه پیام نور تهران Journal Article 2013 10 19 <span style="font-size: medium;">One of the basic questions in the domain of lexical access and the process of word recognition in mental lexicon is how the native speaker can access the meaning of new complex words in his/her language and what factors affect </span><span style="font-size: medium;"> </span><span style="font-size: medium;">its speed</span><span style="font-size: medium;">?</span> <span style="font-size: medium;">The aim of this study was to investigate empirically effective factors on the speed of lexical access to the derived words in Persian mental lexicon. If we know these factors and consider them in term selection, this could increase the acceptance of new words in the Persian-speaking society. In this research we studied and compared the reaction time and error rate of some target and pseudo words. Our participants were a group of Persian-speaking highly educated people. The targets were classified according to the word frequency, base frequency and the family size of the root. The findings showed that word frequency significantly affects the reaction time and error rate , but not the root frequency and family size of the root. According to these findings, some solutions are suggested to improve the psychological level of acceptance in selection of terms.</span> <span style="font-family: 'B Nazanin'; font-size: 11pt; vertical-align: baseline;" lang="FA">یکی از پرسش‌های اساسی در حوزه دسترسی واژگانی و چگونگی بازشناسی واژه­ها در واژگان ذهنی، این است که سخنگوی زبان هنگام مواجهه با واژه­های پیچیده جدید، چگونه می‌تواند به معنای آن دسترسی پیدا کند و عوامل موثر بر سرعت این دسترسی کدامند؟ </span> <span style="font-family: 'B Nazanin'; font-size: 11pt; vertical-align: baseline;" lang="FA">پژوهش حاضر به صورت تجربی برخی از عوامل مؤثر بر سرعت دسترسی به واژه­های مشتق را در ذهن گویشوران زبان فارسی محک زده و با انجام یک آزمون تصمیم گیری واژگانی بر روی 60 نفر از گویشوران تحصیل کرده زبان فارسی زمان واکنش و درصد خطای تعدادی از واژه</span><span style="font-family: 'B Nazanin'; font-size: 11pt; vertical-align: baseline; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman';" lang="FA">­</span><span style="font-family: 'B Nazanin'; font-size: 11pt; vertical-align: baseline;" lang="FA">های مشتق (پیشوندی و پسوندی) و تعدادی واژه­نما را با هم مقایسه کرده است و تأثیر سه عامل بسامد کل واژه، بسامد پایه واژه و شمار خانوادگی ریشه را</span><span style="font-family: 'B Nazanin'; font-size: 11pt; vertical-align: baseline;" lang="FA">بر میزان سرعت و صحت دسترسی به واژه، در ذهن فارسی زبانان مورد سنجش قرار داده ­است. شناخت این گونه عوامل و رعایت اصول آن در امر واژه­گزینی می‌تواند میزان پذیرش واژه­های جدید را در جامعه فارسی­زبان افزایش دهد. نتایج نشان داد که عامل بسامد کل واژه به گونه­ای معنادار زمان واکنش به واژه های مشتق را تسریع بخشیده و درصد خطا را نیز کاهش می­دهد اما عوامل بسامد پایه و شمار خانوادگی ریشه معنادار نبودند. مقاله حاضر با استناد به نتایج به دست آمده راهکارهایی برای ارتقاء سطح پذیرش روان‌شناختی واژه­های گزینش شده فرهنگستان زبان پیشنهاد می­کند. </span> <span style="font-family: 'B Nazanin'; font-size: 11pt; vertical-align: baseline;" lang="FA"> </span> https://jolr.ut.ac.ir/article_50281_d631b5ca3ccf331f53dbdce1664f8ee6.pdf