دانشگاه تهرانپژوهشهای زبانی2251-92892120110823The Study of Morphological Elements of Verbal Synthetic Compounds Based on Lexeme-Based Morphologyبررسی تحلیل عناصر ساختواژی کلمات مرکب فعلی بر مبنای نظریه صرف مبتنی بر واژه قاموسی12024150FAفائزهارکاناستادیار دانشگاه حضرت معصومه(س)Journal Article19700101There are different processes to form new words in every language, including compounding, derivation, inflection, etc. In compounding, two lexical stems form a compound. In derivation and inflection, new words are coined by affixation or some phonetic changes. This kind of affixation is applied on the simple or compound stem. Here our compound stem is a bound compound stem, consisting of a noun and a verb, which has verbal category (v), due to the feature ‘Percolation principles’ in Lieber (1983). This bound compound verbal stem is the base of many derivations and inflections.
According to lexeme-based morphology/ LBM (Aronoff, 1994), every productive word formation process is applied on a lexeme or its stem in order to build a new word. A stem in Aronff 's frame of mind is a sound form in morphology/ morphological spell-out. Indeed, affixation is applied on this stem separate from its function (semantics and syntax) in word formation rules. This is the core of Separation Hypothesis. So, in LBM, morphophonological representations act separately from syntactico-semantic representations. We study stem and affixes within this frame. Without the assumption of the existence of the bound compound verbal stem, many derivations are not possible. Many affixes can attach this stem paradigmatically, and so various new words are formed based on a bound compound verbal stem. Indeed, replacing affixes in the final position of verbal compounds increases the productivity of word formation processes.اصولاً هر زبانی برای بیان مفاهیم جدید از امکانات و فرایندهای متعددی استفاده میکند تا برای آن مفاهیم، صورتهای لفظی وضع نماید. این فرایندها شامل مواردی نظیر ترکیب، اشتقاق، تصریف، ابداع و غیره است. فرایند ترکیب، کلمات/ ستاکهای مرکّب را خلق میکند و فرایندهای اشتقاقی و تصریفی از طریق وندافزایی بر کلمات/ ستاکهای از پیش موجود و یا بالقوه به زایش کلمات جدید میپردازند. این ستاکها میتوانند بسیط و یا مرکب باشند. مسئل? اصلی این نوشتار، تحلیل کلمات مرکّب فعلی در چهارچوب نظری? صرف مبتنی بر واژ? قاموسی است که از سوی مارک آرونف در سال 1994 معرفی گردیده است.
در تحلیل این کلمات، وجود یک ستاک فعلی مرکّب مقیّد فرض میشود که در اثر فرایند ترکیبِ دو ستاک واژگانی حاصل شده است. سپس فرایندهای واژهسازی (اشتقاق، تصریف) بر این ستاک مرکّب اعمال میگردد. بنابراین اثبات وجود این نوع ستاک، امری ضروری است، بدین علت که پای? بسیاری از فرایندهای واژهسازی است و بدون فرض آن برخی از فرایندهای زایای واژهسازی صورت نمیگیرد.https://jolr.ut.ac.ir/article_24150_68588cb5677aecb1999839ef382c1ab3.pdfدانشگاه تهرانپژوهشهای زبانی2251-92892120110823The Impact of English on Persian Modal Auxiliaries through Translationبررسی پیامدهای ترجمه از انگلیسی بر مقولۀ وجهیت در فارسی215024151FAمحمد عموزادهشادی شاه ناصریدانشیار گروه زبانشناسی دانشگاه اصفهان و دانشجوی دکتری زبان¬شناسی دانشگاه اصفهانJournal Article19700101This article is an attempt first to introduce translation as a linguistic-cultural process, and then to seek the impact of the English language on Persian modal auxiliaries. Parallel corpora of Persian translated and original texts derived from the area of educational psychology were analyzed based on the theoretical framework of House (1997, 2001). The results show us that although the discoursal-pragmatic priorities of English modal auxiliaries did not predominate directly over their Persian equivalents in Persian translated texts due to the contact phenomenon, the Persian cultural filter was applied less consistently in the second time span, leading to a growing tendency towards the extreme of possibility on the certainty continuum while in the first half, the dominance of certainty extreme was witnessed in Persian original texts.در این مقاله برآنیم تا ضمن تبیین فرایند ترجمه به مثاب? کنشی زبانی- فرهنگی، پیامدهای حاصل از تأثیرات پنهان ترجمه از زبان انگلیسی را بر مقول? وجهیت زبان فارسی مورد بررسی قرار دهیم و در قالب یک مطالع? اولیه آن دسته از صورتهای دستوری و نقشهای گفتمانی افعال وجهی را که در اثر ترجمه تغییر پیدا کردهاند شناسایی کنیم. برای انجام این کار، دادهها از گون? مکتوب روانشناسی تعلیم و تربیت انتخاب گردیدند و سپس در قالب دو گروه متون ترجمهشده و تألیفی در دو مقطع زمانی متفاوت به لحاظ مدت و میزان تماس زبانی دو زبان فارسی و انگلیسی، طبقهبندی شدند. در نهایت پس از تجزیه و تحلیل دادهها میزان قوت و ضعف صافی فرهنگی زبان فارسی و همگرایی یا واگرایی افعال وجهی بررسی و ارزیابی شدند.https://jolr.ut.ac.ir/article_24151_28849107ed780e6b1a270e4e9a257b6b.pdfدانشگاه تهرانپژوهشهای زبانی2251-92892120110823Phonological Analysis of Modern Persian Irregular Verbs: An Optimality Approachتجزیه و تحلیل واجشناختی افعال بیقاعدة زبان فارسی معاصر : رویکرد بهینگی518224152FAفاطمه کرمپور وزهرا چراغیدانشجوی دکتری زبانشناسی دانشگاه تهران/دانشیار گروه زبانشناسی دانشگاه تهران/دانشجوی دکتری زبانشناسی دانشگاه تهرانJournal Article19700101This paper provides an analysis of Persian verbs within the framework of Optimality theory. To be more specific, it mainly cocentrates on past and present stems of Persian verbs.
Since analyzing this subject within the derivational framework would result phonological rules which are not natural, it is analysed by Optimality theory which is one of the constraint-based approach.
Based on this, we hypothesized that past stem is derived from present stem by adding past morpheme. Later , using violation and comparative tableau, we argued that past stems of the Persian irregular verbs are dominated by two violable markedness constraints.در این مقاله چگونگی رابطة بین بن ماضی و بن مضارع در چهارچوب رویکرد بهینگی تجزیه و تحلیل میشود. از آنجایی که تحلیل این موضوع در چهارچوب رویکرد اشتقاقی منجر به استفاده از قواعد و فرایندهای واجی میشود که طبیعی نیستند، در این مقاله این موضوع در چهارچوب رویکرد بهینگی که یکی از رویکردهای محدودیتبنیاد میباشد تحلیل میشود. در این تحلیل محدودیتهای حاکم بر بن ماضی افعال بیقاعدة زبان فارسی معرفی میشوند و در نهایت با ارائة دو محدودیت نشانداری نقضپذیر به صورت به تبیین این مسئله پرداخته میشود.https://jolr.ut.ac.ir/article_24152_85e2b2f1ffe97023961a51df7071fdc8.pdfدانشگاه تهرانپژوهشهای زبانی2251-92892120110823Emphatic Progressive Verbal Constructions in Hawramiساختهای فعلی استمراری – تأکیدی در گویش هورامی8310024153FAیادگار کریمیزانیار نقشبندیاستادیار دانشگاه کردستان/دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه کردستانJournal Article19700101The present paper tries to introduce a special type of verbal constructions in "Hawrami". These constructions, called emphatic progressive verbs in this paper, are composed of two conjoined parts: the infinitive plus present continuous, past continuous, and simple past verbs; nothing but agreement clitics (either subject-referring clitics in ergative constructions or object-referring clitics in non-ergative constructions) can separate these two parts. The functions of these constructions are: forming progressive aspect (while used with present and past continuous verbs), and emphasizing the verb (while used with simple past verbs); the former function is more unmarked than the latter one. These two functions will be differentiated on the basis of Givon's (2001) view on the nature of informative and contrastive focuses. Since these constructions are highly influenced by the information status of their constituents, the derivational process of these constructions can be looked at from the perspective of the information structure theory.در این مقاله ساخت فعلی خاصی در گویش هورامی (پاوهای) مورد بررسی قرار میگیرد که در این جستار ساخت استمراری-تأکیدی نامیده میشود و از پیوند نحوی افعال مضارع اخباری، ماضی استمراری و ماضی ساده با مصدر سازندة این افعال تشکیل میشود. بروز برخی تبعات نحوی مترتب بر تشکیل این ساختها را (نظیر عدم امکان حضور مفعول صریح به صورت گروه اسمی آشکار در ساختهای متعدی غیرکنایی و نیز استفاده از نظام واژه بستی به عنوان یگانه راهکار بروز موضوع درونی) میتوان با تکیه بر ملاحظات حالت و مفهوم صافی حالت تبیین کرد. نظام واژهبستی بهکاررفته در این قبیل ساختها، نظام واژهبستی فعلی است. این نظام که در آن عناصر واژهبستی همچون وندهای مطابقه به فعل متصل میشوند، دارای کارکردهای نحوی دوگانة مطابقه و معرفی موضوع است. چگونگی شکلگیری این ساختها را نیز میتوان از منظری اطلاعاتی و با توجه به نظریة ساختار اطلاعاتی شرح و توصیف کرد. این ساختهای فعلی برای بیان نمود استمراری یا بیان تأکید بر روی عمل فعل بهکار میروند. در این میان کارکردِ بیان نمود استمراری به مراتب بینشانتر است. تفاوت میان این کارکردهای دوگانه را میتوان با توجه به تمایز میان کانونهای تقابلی و کانونهای اطلاعاتی تبیین کرد.https://jolr.ut.ac.ir/article_24153_96578f33226233beaa9f03f5e71938c9.pdfدانشگاه تهرانپژوهشهای زبانی2251-92892120110823The Study of Semantic Contribution of -ār and -andeh Suffixes in Persianبررسی نقش معنایی پسوندهای ـَ نده و ـ ار در زبان فارسی10112824154FAغلامحسین کریمی¬دوستانابراهیم مرادیدانشیار دانشگاه تهران/کارشناس ارشد زبانشناسیJournal Article19700101This paper examines the semantic contribution of -?r and -andeh suffixes in Persian based on Lieber’s (2004) lexical semantic representation. This framework using six semantic features ([material], [dynamic], [Location], [IEPS] , [B] and [CI] and a principle called coordination principle studies the semantic contribution of lexical items including affixes and their functions in compounding, derivation and conversion. In this theory all lexical items including affixes have semantic skeleton, grammatical sub-categorization and arguments; but affixes have little or nothing of semantic body.
This paper studies different functions of -?r and -andeh suffixes in the process of morphological derivation, their polysemy nature and, in general, the origins of their similarities and differences. Using this theory, it is shown that these affixes do not contribute to the semantic roles of agent and patient or the syntactic roles of object and subject but they, like other lexical items, add semantic features to the lexical bases and their polysemy is the result of different application of coordination principle, not their semantic contribution.این مقاله در چهارچوب نظری? نمود معنایی- واژگانی لیبر(2004) به بررسی نقش معنایی پسوندهای ـَ نده و ـ ار میپردازد. این نظریه با استفاده از شش مشخّص? معنایی: مادّه ، پویا ، مکان ، وضع یا جایگاههای رویدادی استنباطی (وجرا) ، مقیّد و ساختمند و یک اصل به نام اصل همنمایگی ، نقش معنایی عناصر واژی از جمله وندها و عملکرد آنها را در فرایندهای ترکیب، اشتقاق و تغییر مقوله بررسی میکند. در این نظریه هم? عناصر واژی از جمله وندها مشخّص? معنایی، اسکلت معنایی، زیرمقوله بندی نحوی و موضوع دارند؛ امّا وندها یا بدن? معنایی ندارند و یا بدن? معناییشان بسیار ضعیف است.
در این مقاله، دلیل عملکرد متفاوت پسوندهای ـ َنده و ـ ار در واژهسازی، چندمعنایی بودن و بهطور کلّی منشأ تفاوتها و تشابهات آنها بررسی میشود. با استفاده از این دیدگاه نشان داده میشود که نقش این وندها نقشهای معنایی کنشگری و کنشپذیری یا نقشهای نحوی فاعلی و مفعولی نیست بلکه این وندها هم مانند سایر عناصر واژی، مشخّصههایی معنایی به پایهها اضافه میکنند و دلیل چندمعنایی بودن وندها ناشی از عملکرد متفاوت اصل همنمایگی است نه نقش معنایی آنها.https://jolr.ut.ac.ir/article_24154_a3d54b69a65f385b938e462e34159eb3.pdfدانشگاه تهرانپژوهشهای زبانی2251-92892120110823Significations and Grammatical Functions of Pre/postpositions in Sassanian Pahlavi and Manichaean Middle Persianمعانی و ساختهای دستوری حروف اضافه در زبانهای پهلوی ساسانی و پارسی میانۀ ترفانی12915624155FAآژیدهمقدماستادیار دانشگاه تهرانJournal Article19700101Sassanian Pahlavi and Manichaean Middle Persian Pre/postpositions cover a relatively vast spectrum of meanings. By reference to the different components of the sentence, they act as determining factors for their grammatical roles. Despite the fact that some pre/postpositions partly overlap others' in meanings, they mostly maintain the subtleties of their own specific significations. This article deals with the meanings and grammatical functions of pre/postpositions based on a survey of the Sassanian Pahlavi inscriptions and an anthology of the Book Pahlavi and Manichaean Middle Persian texts. Examples are presented to provide the reader with evidenceحروف اضافه در زبانهای پهلوی ساسانی و پارسی میان? ترفانی طیف نسبتاً گستردهای از مفاهیم را در برمیگیرند و در پیوند با اجزای گوناگون جمله، به تعیین نقش دستوری آنها نیز یاری میدهند. معانی برخی از حروف اضافه گاه تا حدی با دیگر حروف انطباق دارند؛ با این حال در بیشتر موارد ظرایف خاص خود را حفظ میکنند. در این مقاله مفاهیم و عملکردهای دستوری حروف اضافه در کتیبههای پهلوی ساسانی به همراه گزیدهای از متون پهلوی کتابی و پارسی میان? ترفانی بررسی و فهرست نسبتاً جامعی از آنها ارائه گردیده است. موارد گوناگون همراه با نمونههایی از متون نامبرده ارائه شدهاند تا شواهد لازم در اختیار خواننده قرار گیرد.https://jolr.ut.ac.ir/article_24155_b15b2aa09296b50990ac097ce0238dac.pdfدانشگاه تهرانپژوهشهای زبانی2251-92892120110823Inscriptional Literature: A Review of Parthian Inscription of Sar-e Pol-e Zohab: Godarz Son of Gew or Godarz Son of Ardawanادبیات کتیبهای: بازنگری بر کتیبۀ اشکانی سرپل ذهاب: گودرز گیو یا گودرز اردوان12915624156FAسیروسنصراللهزادهعضو هیأت علمی پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگریJournal Article19700101The present paper is about an inscription from the Parthian era which has been found in the town of Sar-e Pol-e Zohab in the province of Kirmanshah. This Parthian bas-relief is about two people on the two sides of the bas-relief inscription. The investigation on the right-handside, due to erosion is not quite readable, but the left-handside inscription had been formerly read and believed to be ‘Godarz, son of Gew’. As I have personally studied this inscription and obtained a moulding there of, I have come at a different understanding; it reveals ‘Godarz, son of Ardawan’. This present paper refers to this incident.مقالة حاضر در خصوص کتیبهای از دورة پارتی است که در شهرستان سرپل ذهاب در استان کرمانشاه قرار دارد. این نقش برجستة پارتی دونفر را تصویر کرده است که در دو گوشة این نقش برجسته دو کتیبه نوشته شده است. کتیبة سمت راست به سبب فرسایش چندان قابل قرائت تازهای نیست؛ اما کتیبة سمت چپ پیش از این قرائت دیگری، یعنی گودرز پسر گیو، شده بود. نگارنده بر اساس مشاهدة نزدیک و قالبگیری به قرائت دیگری، یعنی گودرز پسر اردوان، رسیده است که در این مقاله بدان پرداخته شده است.https://jolr.ut.ac.ir/article_24156_e6d3b0d6f89a80949c99930e94e20ed8.pdf