نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی گروه ادبیات فارسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

10.22059/jolr.2023.367328.666864

چکیده

نشانه-معناشناسی ابزاری است که به یارای آن می‌توان، ساز و کارهای شکل‌گیری و تولید معنا را در گفتمان‌ها بررسی نمود. گفتمان منطقی و روایی،گفتمانی غالب، بر داستان‌های حماسی شاهنامه است و اغلب، در داستان‌های روایی شاهنامه، جهت‌گیری حوادث، به موجب داشتن روابط علت و معلولی، به جانب خاصی پیش می‌رود که با بررسی ساختار آن روایات، می‌توان به ژرف‌ساخت آن داستان‌ها، دست‌یافت. « لباو» و «والتسکی»، از نظریه‌پردازان حوزۀ روایت‌شناسی هستند؛ آنان الگویی برای ساختار روایات پیشنهاد کرده‌اند که به الگوی الماسی شکل معروف است؛ این الگو از شش بخش: چکیده، آشناسازی، ارزش‌گذاری، کنش‌گره‌افکن، کنش‌گره‌گشا و پایانه تشکیل شده است. این پژوهش با روش تحلیلی–توصیفی، در قالب نشانه-معناشناسی و با بهره‌گیری از الگوی شعیری و آمیختنش، با الگوی الماسی شکل لباو، درصدد پاسخ به این پرسش است که؛ ساخت کلان این داستان تا چه انداره با الگوی الماسی شکل و بخش‌های شش‌گانۀ آن تناسب دارد؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که؛ ساخت این روایت، با الگوی الماسی شکل لباو، کاملا سازگار و قابل انطباق است و «ارزیابی: که مهم‌ترین بخش الگوی الماسی شکل است، در بیشتر بندهای روایی این داستان، بچشم می‌خورد. در این گفتمان روایی که از نوع پویاست، فرآیند پویایی تولید معنا از یک طرف، به سبب تعامل عوامل درون‌متنی (کنش‌گزاران ‌وکنش‌پذیران) و از جانبی، به سبب تعامل عوامل برون‌متنی (راوی و روایت‌شنو) است و فردوسی بخوبی توانسته است، نظام‌های خاصی از گفتمان روایی را با گذر از نشانه‌های معمول، با کارکردهای رایج و دست‌یافتن به نشانه‌های نو، با کارکردهای زیباشناسی، شکل‌داده و پیکرۀ روایی پویایی را بیافریند. در این گفتمان روایی که از نوع پویاست، فرآیند پویایی تولید معنا از یک طرف، به سبب تعامل عوامل درون‌متنی (کنش‌گزاران ‌وکنش‌پذیران) و از جانبی، به سبب تعامل عوامل برون‌متنی (راوی و روایت‌شنو) است و فردوسی بخوبی توانسته است، نظام‌های خاصی از گفتمان روایی را با گذر از نشانه‌های معمول، با کارکردهای رایج و دست‌یافتن به نشانه‌های نو، با کارکردهای زیباشناسی، شکل‌داده و پیکرۀ روایی پویایی را بیافریند. پیکرۀ روایی پویایی را بیافریند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analysis of narrative discourse and the interactive dimension of speech in the narration of " Bijan and manijeh "

نویسنده [English]

  • NAHID JAFARI

Department of Literature, Islamshahr Branch,Islamic Azad University, Islamshahr, Iran.

چکیده [English]

Sign - Narrative semantics examines the narrative features of the story to show the conditions of production and reception of meaning in discourse. Discourse is the basis of semantic research. This research is done by analytical-descriptive method, in the form of sign-semantics and by using the numerical model and mixing it with the diamond-shaped pattern of William Liao to analyze the narrative discourse, smell and interactive dimension of speech in the narration of " Bijan and manijeh, from the collection The stories of "shahnameh" are dedicated. In Golestani's analysis of this narrative, an attempt is made, in addition to the chain of narrative figures of this story, to express the theological dimensions that shape it. Findings show that in this narrative discourse, " Bijan and manijeh ", the main character of the story seeks to know the environment and change his life situation, and this change is unconscious and by a beautiful girl, in a special time and place, along with follow-up events. Occurs and the dynamic process of meaning production in it, on the one hand, due to the interaction of intra-textual factors (exciters and actors) and on the other hand, due to the interaction of extra-textual factors (narrator and narrator of the object). In this story, Dari has been able to pass through interactive functions in creating the first meanings and reaching the semantic functions of language, to form special systems of narrative discourse and to create a dynamic and purposeful narrative pursuit in the realm of language and literature.this story, Dari has been able to pass through interactive functions in creating the first meanings and reaching the semantic functions of language, to form special systems of narrative discourse and to create a dynamic and purposeful narrative pursuit in the realm of language and literature.realm of language and literature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sign
  • semantics
  • narrative
  • manijeh