نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه الزهرا

10.22059/jolr.2024.366685.666863

چکیده

نابسندگی تعریف‌های پیشینی از مفاهیم بندهای وابسته (ناهمپایه /پیرو) و بندهای پیوسته (همپایه) در کنار آشفتگی اصطلاح‌شناختی، و لحاظ همه‌ی جمله‌هایی که در ساختارشان بندهای موصولی، متممی، و قیدی به کار رفته است به‌عنوان جمله‌ی مرکب از یک سو، و عدم ‌توجه به امکان پیوستاری‌بودن مقوله‌ی پیوند بندی از سوی دیگر، موجب پراکندگی بسیار در تعریف پیوند بندی و جمله‌های مرکب در پژوهش‌های پیشین شده است. همچنین در زبان فارسی در موارد بسیاری به‌ویژه در گفتار پیوندنماها ناآشکارند که موجب می‌شود بندهای همپایه (یا پیوسته) و ناهمپایه (یا وابسته، یا پیرو) به یکدیگر و نیز به بندهای مستقل شبیه گردند. جمله‌هایی وجود دارد که نمی‌توان آن‌ها را به‌آسانی در زمره‌ی یکی از بندهای پیوسته یا پیرو قرار داد، زیرا به‌طور تمام‌عیار ویژگی‌های یک جمله‌ی پیوسته یا پیرو را ندارد. درخصوص اقسام حروف ربط یا به‌ عبارت دیگر پیوندنماهایی که در پیوندهای بندی به‌کار می‌روند نیز اتفاق نظری دیده نمی‌شود و این مجموعه شامل مواردی است که با یکدیگر تفاوت آشکار دارند. به منظور پرداختن به این مسائل، در شیوه‌ای توصیفی، پیکره‌ای گفتاری شامل ۴۵۰۰ دقیقه برنامه‌های مختلف رسانه‌ی ملی در بازه‌ی زمانی خرداد 1400 تا 1401 مورد بررسی قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها در این پژوهش، الگویی پیشینی به‌کار نرفت بلکه بر مبنای داده‌های جمع‌آوری‌شده، با رویکردی پیوستاری، و سرنمونی، الگویی برای مطالعه‌ی پیوندهای بندی و جمله‌های مرکب در زبان فارسی پیشنهاد شده‌است. برای این منظور، ابتدا مفاهیمی با عنوان اتصال بندی و ارتباط بندی طرح گردید و تمایزی میان پیوندهای درون‌بندی، میان‌بندی و ورابندی بنا نهاده شد. سپس مفاهیم پیوستگی، وابستگی، و پیروی بندی بازتعریف شد. همچنین به پیوندنماهایی که در هر رابطه‌ی بندی کاربرد دارند اشاره شد. سپس از طریق مؤلفه‌های مشترکی که بتوان با آن هم بندهای همپایه (یا پیوسته) و هم ناهمپایه (یا وابسته، یا پیرو) را تعریف کرد، سلسله-مراتب‌ها و پیوستارهایی پیرامون پیوندهای بندی و جمله‌های مرکب فارسی ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Hierarchies in Clause linkages and Complex sentences continuum in Spoken Persian

نویسندگان [English]

  • fateme yegane
  • farhad sasani

alzahra university

چکیده [English]

The inadequacy of previous definitions of the concepts of subordinate or dependent clauses, and coordinate or consistent clauses, with terminological Inconsistency, and considering all sentences containing relative clauses, complement clauses, and adverbial clauses in their construction as complex sentences in Persian language on one hand, and neglecting the possibility of hierarchical nature of clause linkage on the other hand causes a lot of dispersion in the definition of clause linking and complex sentence in previous researches. In Persian language, in many cases, especially in speech, linkers (conjunctions) are not overt, which make the coordinate clauses and subordinate clauses alike on one hand and similar to independent clauses on the other hand. Conjunctions or linkers in clause linkage are also place of dispute, covering an inconsistent collection its items clearly different from each other. To address these issues, in a descriptive approach, a spoken corpus of 4500 minutes of various programs of different television and radio channels of National Media of Iran, in the period of Khordad 1400 to 1401 were examined. For data analysis in this research, no priori theoretical framework was used, but based on the collected data, with a prototypical and hierarchical approach, a model proposed for the study of clause linkages and complex sentences in Persian language. To achieve this goal, definition for different kind of clause linkages presented in the first place, then two concepts of “Clause connection” and “clause relation” were distinguished. And a triple distinction was established between intra-clausal linkages (within the same clause), inter-clausal linkages (between two clauses), and beyond-clause linkages. The concepts of coordination, dependency and subordination, then re-defined. The linkers utilizing in each linkage are also specified. Then by determining same parameters for describing both the coordinate and subordinate clauses, hierarchies in clause linkages and complex sentences continuum in spoken Persian presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • complex sentence
  • subordinate clause
  • coordinate clause
  • Persian language
  • adverb clause
  • relative clause
  • complement clause