پژوهشهای زبانی

پژوهشهای زبانی

افعال متوالی و نمود آغازی در زبان فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
آزاده سخن آفرین 1
والی رضایی 2
رضوان متولیان 2
1 گروه زبان‌شناسی، دانشکده زبان‌های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه زبان‌شناسی، دانشکده زبان‌های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
10.22059/jolr.2025.381316.666898
چکیده
در بسیاری از زبان­ های دنیا زنجیره­ای از افعال مشاهده می­ شود که آنها را ساخت فعل متوالی می­نامند. افعال متوالی براساس ترکیب­شان به دو نوع متقارن و نامتقارن تقسیم می­ شوند در ساخت فعل متوالی متقارن هر دو فعل از طبقه­ی باز دستوری و معنایی انتخاب می­شوند و در ساخت فعل متوالی نامتقارن یک فعل از طبقه­ باز دستوری و معنایی و فعل دیگر از طبقه محدود و بسته انتخاب می ­شود. فعل متوالی نمودی یا مرحله­ ای یکی از انواع ساخت متوالی نامتقارن است که بیانگر نمود دستوری ناقص و کامل و نمود واژگانی آغاز، ادامه و پایان است. هدف پژوهش حاضر بررسی نمود آغازی ساخت فعل متوالی زبان فارسی و تعیین رابطه ­ الحاق- پیوند این ساخت در چارچوب دستور نقش و ارجاع است. در زبان فارسی قرار گرفتن فعل معین در کنار فعل اصلی بیانگر زمان، نمود و وجه است و بین فعل معین و فعل اصلی رابطه­  تنگاتنگی از لحاظ ساختار و کاربرد وجود دارد به گونه­ای که یک واحد فعلی محسوب می ­شوند و مشابه ساخت فعل متوالی نامتقارن رفتار می­ کنند. بدین جهت در راستای هدف پژوهش، محمول­ های پیچیده­­  متشکل از فعل­ های معین و فعل اصلی مبنای انتخاب داده­ ها قرار گرفتند. این فعل ­ها شامل«گرفتن، برداشتن، برگشتن، رفتن، آمدن، درآمدن و زدن» هستند که از معنای اصلی خود فارغ شده ­اند و بیانگر نمود آغازی هستند. لازم به ذکر است که داده­ های پژوهش از فرهنگ فارسی عامیانه نجفی، پایگاه دادگان زبان فارسی، کتاب داستان، سایت­ها و سایر آثار پژوهشی گردآوری شدند و به دلیل پرهیز از اطناب و تکرار برای هریک از فعل­ های مذکور تنها به یک مورد بسنده شد که ابتدا براساس معیارهای شش­گانه تشخیص افعال متوالی آیخنوالد، مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت نوع رابطه  الحاق-پیوند آنها براساس دستور نقش و ارجاع توصیف و تبیین شدند. یافته­ ها حاکی از آن است که این ساخت­ ها متوالی هستند و نوع رابطه ­ی الحاق-پیوند آنها ناهمپایگی افزوده-هسته­ ای است
کلیدواژه‌ها
ساخت فعل متوالی
متوالی نامتقارن
نمود آغازی
دستور نقش و ارجاع
رابطه‌ی الحاق-پیوند
موضوعات

عنوان مقاله English

Serial Verbs and Ingressive Aspect in Persian

نویسندگان English

Azadeh Sokhan Afarin 1
Vali Rezai 2
Rezvan Motavalian 2
1 Department of Linguistics, Faculty of Foreign Languages, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
2 Department of Linguistics, Faculty of Foreign Languages, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

In many languages of the world, there are a sequence of verbs that are called serial verb construction (SVC). They are divided into two types, symmetric and asymmetric, based on their composition. In symmetric construction, both verbs are chosen from the grammatical and semantic open class and in the construction of an asymmetric serial verb, a verb from grammatical and semantic open class, and another verb is selected from the limited and closed class. Aspectual or phasal serial verb is one of the types of asymmetric SVC which represents the perfective and imperfective grammatical aspect and the lexical aspect of inchoative, continuous and completive. The purpose of the research is to investigate the inchoative aspect of the SVC in Persian and to determine the juncture-nexus relation type in the framework of the Role & Reference Grammar (RRG). In Persian, auxiliary verb is placed in next to the main verb, it expresses tense, mood, and aspect, and there is a close and strong relationship between the auxiliary and the main verb, to the extent that they are considered a unit verb and behave similar to the construction of asymmetric SVC. Therefore, in line with the goal of the research, complex predicates consisting of auxiliary verbs and the main verb were the basis of data selection. These verbs include ‘gereftan (to take), bardɑštan (to remove), bargaštan (to return), raftan (to go), ɑmadan (to come), darɑmadan (to enter), and zadan (to hit)’, which express the inchoative aspect. The data of the research was collected from Najafi Persian Dictionary, Persian language database, storybooks, websites and other research work. Due to the avoidance of repetition, only one case was presented for each of the mentioned verbs, which were first examined based on criteria for distinguishing SVC in Aikhenvald. Finally, the type of juncture-nexus relationship was explained based on the RRG. The findings illustrate that these constructions are SVC and their juncture-nexus relation is of the type of ad-nuclear subordination.

کلیدواژه‌ها English

serial verb construction
asymmetric serial verb
inchoative aspect
Role & Reference Grammar
juncture-nexus relation
ابوالحسنی چیمه، زهرا. (1383). افعال نمودی در زبان فارسی. مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی، ش186، 25-32
احمدی گیوی، حسن (1380). دستور تاریخی فعل. تهران، قطره.
امیری، محمدعارف، دبیرمقدم، محمد و همکاران (1400). نمود در زبان فارسی از منظر دستور گفتمان نقش­گرا. زبان و زبان­شناسی، دوره 17، ش 33، 195-240.
انوشه،مزدک. (1397). نمود دستوری در ساخت فعل­های پیاپی در زبان فارسی: رویکردی کمینه­گرا. نشریه پژوهش­های زبان­شناسی. ش.1، دوره20، 73-91.
داوری، شادی و نغزگوی کهن، مهرداد. (1396). افعال معین در زبان فارسی. نسخه الکترونیک. سایت طاقچه
راسخ مهند، محمد. (1393). پیدایش افعال دوگانه در زبان فارسی. پژوهش­های زبان­شناسی تطبیقی، 4-7، 69-95.
رضایی، والی. (1394). فعل متوالی یا دوگانه، سومین همایش ملی زبان­شناسی و آموزش زبان فارسی، مشهد.
رضایی، والی. (1391). بررسی نحوی و معنایی فعل­های ایستا در زبان فارسی، زبان­شناسی و گویش­های خراسان، سال 4، ش.7، 23-38.
فرشیدورد، خسرو (1391). دستور مختصر تاریخی زبان فارسی. تهران، زوّار.
گلفام، ارسلان. (1386). اصول دستور زبان. تهران، سمت.
ماهوتیان، شهرزاد، (1378)، دستور زبان فارسی از دیدگاه رده­شناختی، مهدی سمائی، تهران، انتشارات نشر مرکز.
موسوی، سید حمزه. (1389). ساخت فعل­های متوالی در زبان فارسی. پایان­نامه کارشناسی ارشد زبان­شناسی، دانشگاه اصفهان.
نجفی، ابوالحسن. (1378). فرهنگ فارسی عامیانه. تهران، نیلوفر.
نغزگوی کهن، مهرداد (1389). افعال نمود و نمایش نمود در زبان فارسی. ادب پژوهی، ش.14، 93-110.
Abolhasani, Chime, Z., 2004, Aspectual verbs in Persian, University of Allameh Tabatabai, Number 186, pp.25-32. [In Persian].
Ahmadi Givi, H.,2001, Historical Grammar of verb, Vol 1,2, Tehran: Ghatreh. [In Persian].
Aikhenvald. A.Y. (2018). Recognizing Serial Verb, Oxford, Oxford University
Amiri, M. A., at.al., 2021, Aspect in Persian based on Functional Discourse Grammar. Language & Linguistics, Volume 17, Number 33, pp. 195-240. [In Persian].
Anoushe, M., 2019, Serial Verb Construction in Persian: a Minimalist Approach. Journal of Research in Linguistics, Volume 11, Issue 1, pp.73-91. [In Persian].
Binnik, R. I. (2006). Aspect and Aspectuality. In B. Aarts and A. McMahon, (eds.), The Handbook of English Linguistics, Oxford, Blackwell.
Butt, Mariam (1995). The structure of Complex Predicates in Urdu. CSLI Publications, Stanford, California.
Christaller, R. (1875). A Grammar of the Asante and Fante Language Called Tshi, Basel, Republished (1964) by Gregg, Ridgewood.
Comrie, Bernard(1976). Aspect, Cambridge, Cambridge University Press.
Davari, Sh., Naghzguy Kohan, M., 2017, Auxiliary Verbs in Persian: Grammaticalization. Website Taaghche [In Persian].
Dik, S. (1997).The theory of Functional Grammar:Part1: The Structure of the Clause. Berlin/NewYork: Mounton de Gruyter.
Farshidvard, kh., 2012, Historical Grammar of Persian, Tehran: Zavvar [In Persian].
Freed, Alice. F (1979). The semantics of English Aspectual complementation, Dordrecht, Hollan, D. Reidel Publishing Company
Golfam, A., 2007, Principles of Grammar, Tehran: Samt. [In Persian].
Kilian-Hatz, Christa (2006). Serial verb constructions in Khwe (Centeral-Khoisan), In A.Y. Aikhenvald and R.M.W. Dixon, Serial Verb Constructions: A Cross-linguistic Typology (108-123), Oxford: NewYork.
Mahootian, Sh., 2001, Persian Descriptive Grammars. Samaei, Mahdi, Tehran: Markaz. [In Persian].
Mousavi, S. H., 2011, An Analysis of Serial Verb Constructions (SVCs) in Persian, M. A. Thesis. University of Isfahan. [In Persian].
Naghzguy Kohan, M., 2011, Modal Verbs and the Concept of Exponence in Persian, Volume 4, Number 14, pp.93-110. [In Persian].
Najafi, A., 2008, A Popular Persian Dictionary, Tehran: Niloofar. [In Persian].
Nolan,B. (2017). The syntactic realization of complex events and complex predicates in situations of Irish Argument Realisation, In Brian Nolan & Elke Diedrichsen [eds], Complex Predicates and Complex Events: Verb-verb constructions at the syntax-semantic interface (13-43), John Benjamins Publishing Company: Amsterdam.
Pavey, Emma. L. (2010). The structure of language an Introduction to Grammatical Analysis, Cambridge University Press.
Rasekh Mahand, M., 2014, The emergence of double verbs in Persian, Comparative Linguistic Research, Volume 4, Number 7, pp. 69-95. [In Persian].
Rezai, V., 2012, A Syntactic and Semantic Investigation of Static Verbs in Persian, Journal of Linguistics & Khorasan Dialects, Volume 4, Number 7, pp. 23-38. [In Persian].
Rezai, V., 2015, Serial or double verb. Mashhad Linguistics Conference. [In Persian].
Taleghani, Azita. H (2006). The interaction of modality, aspect and negation in Persian. Doctoral dissertation, university of Arizona.
Tragel, Ilona. (2017). Serial verb constructions in Estonian. In Brian Nolan & Elke Diedrichsen [eds], Complex Predicates and Complex Events: Verb-verb constructions at the syntax-semantic interface, (169-190), John Benjamins Publishing Company: Amsterdam.
Van Hout, A. (2016). Lexical and Grammatical Aspect. In j. Lidz, W. Synder, & J. Pater (Eds.), The Oxford Handbook of Developmental Linguistics, (587-610), Oxford University Press. 
Van Valin, R. (2005). Exploring the syntax-semantics interface, Cambridge, Cambridge University Press.
Van Valin.R.D. and Randy Lapolla. J. (1997). Syntax: structure, meaning and function, Cambridge, Cambridge University Press.

  • تاریخ دریافت 02 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 07 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 08 بهمن 1403