پژوهشهای زبانی

پژوهشهای زبانی

بررسی ملی ـ فرهنگی نماد اورنیتونیم‌ها در زبان‌های روسی و فارسی؛ دستمایۀ واکاوی تاریخی و جهان‌بینی مردمان ایران و روسیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سوینج مهدیخانلی 1
صدیقه خزایی 2
1 استادیار گروه زبان روسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 دکترای زبان روسی، مدرس گروه زبان روسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
10.22059/jolr.2025.385782.666904
چکیده
آگاهی از مفهوم نمادها که ریشه در جنبۀ فرهنگ‌شناسی زبان دارد در هنگام یادگیری زبان‌ از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.  به همین دلیل در فرآیند آموزش زبان خارجی لازم است که دست‌اندرکاران این حوزه خود را مکلف بدانند تا علاوه بر تقویت جنبه‌های دستوری زبان، شناخت فرهنگ زبان مورد یادگیری را نیز ارزشمند شمرده و موضوعات فرهنگی و ادبی دربردارندۀ نماد و نمادشناسی را نیز در محتوای آموزشی بگنجانند. بدین ترتیب، نمادها به‌عنوان بخشی از فرهنگ در محتوای آموزشی گنجانده شده و در نهایت به فهم صحیح متون ملی و فرهنگی می‌انجامد.  با در نظر گرفتن اهمیت جنبه‌های فرهنگ شناسی در آموزش زبان‌های خارجی و نگاهی به ادبیات و فرهنگ عامه در‌می‌یابیم که نمادها و نماد شناسی در فرآیند آموزش از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، چرا که هنگام یادگیری زبان خارجی و ادبیات یک کشور لازم است تا خواننده از معانی نهفته در دل نمادها آگاهی داشته باشد. اورنیتونیم‌ها یکی از حوزه‌های نماد‌شناسی در فرهنگ عامه‌، ادبیات و شعر هر ملت است که تا‌کنون در زبان‌های روسی و فارسی هیچ پژوهش مقایسه‌ای در این خصوص انجام نشده است. نویسندگان این تحقیق با استفاده از روش گردآوری کتابخانه‌ای و همچنین روش تحلیل داده‌های پرسش‌نامه و با هدف دستیابی به تفاوت‌ها و شباهت‌های نماد پرندگان در زبان‌های نامبرده، ضمن طرح پرسشنامه‌ای به منظور سنجش میزان آگاهی دانشجویان مقطع کارشناسی زبان روسی از نماد اورنیتونیم‌ها، به بررسی موضوع پرداخته و پس از بررسی مقایسه‌ای و تحلیل داده‌های پرشسنامه با تبیین شباهت‌ها و تفاوت‌های نمادشناسی پرندگان در زبان‌های روسی و فارسی به دانشجویان و مترجمان زبان روسی کمک می‌کنند تا هنگام ترجمۀ متون فرهنگی و ادبی به درستی مفهوم نماد پرندگان را به مخاطب منتقل کنند.  بنابراین، با توجه به اهمیت موضوع لازم است که آشنایی با مفهوم نمادها در محتوای آموزشی دروسی مانند «اصطلاحات و ضرب‌المثل‌های روسی»، «تأثیرات فرهنگی ـ ادبی ایران بر روسیه»، «ترجمه متون» و «کشورشناسی» مقطع کارشناسی آموزش زبان روسی گنجانده شود.
کلیدواژه‌ها
اورنیتونیم
پرندگان
زبان روسی
زبان فارسی
فرهنگ شناسی
نماد شناسی
موضوعات

عنوان مقاله English

National-Cultural Study of the Symbolism of Ornithonyms in Russian and Persian Languages; Resource for Historical Analysis and Worldview of the Peoples of Iran and Russia

نویسندگان English

Sevinj Mehdikhanli 1
Sedighe Khazaie 2
1 Assistant Professor, Department of Russian Language, Faculty of Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran.
2 Ph.D. in Russian language, lecturer of the Russian language department, Faculty of Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran.
چکیده English

Knowledge of the concept of symbols, which has its roots in the cultural aspect of the language, is especially important when studying the language. In the process of teaching a foreign language, it is necessary that those working in this field consider themselves obliged, in addition to strengthening the grammatical aspects of the language, to value knowledge of the culture of the language being studied and to include it in the educational content. Thus, symbols are included in the content of education as part of culture and ultimately lead to a correct understanding of national-cultural texts. Given the importance of cultural aspects in teaching foreign languages and considering literature, we find that symbols and symbolism are of particular importance in the educational process, since when studying a foreign language and the literature of that country, it is necessary for the reader to be aware of the meanings hidden in the heart of the symbols. Ornithonyms are one of the areas of symbols and symbolism in popular culture and literature of each nation, and until now, no comparative studies have been conducted in this area in Russian and Persian. The authors of this study, using the library collection method, as well as the method of analyzing questionnaire data, and with the aim of obtaining the differences and similarities of the symbol of birds in the specified languages, when developing a questionnaire to measure the level of knowledge of Russian bachelor students about the symbol of ornithomyms, investigated the issue and after a comparative review and analysis of the questionnaire data, by clarifying the similarities and differences of the symbolism of birds in Russian and Persian, help Russian students and translators to correctly convey to the audience the concept of bird symbolism when translating cultural and literary texts. Therefore, at the bachelor's level in Russian, it is necessary to include the concept of bird symbolism in educational contentof such course unitas "Russian idioms and proverbs", "Cultural and literary influences of Iran on Russia", "Translation of texts" and "Regional studies"

کلیدواژه‌ها English

ornithonym
birds
Russian language
Persian language
cultural studies
symbology
اوشیدری، جهانگیر (1383)، دانشنامۀ مزدیسنا، نشر مرکز: تهران، چاپ ششم.
دژم پناه، فاطمه، (1402)،« تحلیل نمادهای جانوری طلسم‌ها در هنر ایران در دورۀ پیش از اسلام و دورۀ اسلامی»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه گیلان، رشت.
ذوالفقاری، حسن (1392)، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی، نشر علم: تهران، چاپ اول.
سرافرازی، محمدرضا (1369)، کبوترخانه‌های گلپایگان (قسمت آخر): راه‌های مقابله با دشمنان کبوتر، نشریه جهاد. شمارۀ 128، صص. 43-45
شوالیه، ژان ژاک، گربران آلن (1378)، ترجمة سودابه فضایلی، فرهنگ نمادها، انتشارات جیجون: تهران، چاپ اول.
صداقت‌کیش، جمشید (1362)، فرهنگ مردم آباده. نشر فروهر. شمارۀ 5، صص 535-540
صرفی، محمدرضا (1386)، نماد پرندگان در مثنوی. پژوهش‌های ادبی. شمارۀ 18، صص. 76-53
عبداللهی، منیژه (1381)، فرهنگ‌نامه‌ جانوران در ادب پارسی: بر پایه واژه شناسی، اساطیر، باورها، زیبایی شناسی، بخش دوم ط ـ ی. انتشارات پژوهنده: تهران، چاپ اول.
کریمی، محمدرضا، (1392)،«بررسی مقایسه‌ای نمادهای آفرینش در متون عرفانی منثور»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه گیلان، رشت.
منزوی، علینقی ( 1359)، سی‌مرغ و سیمرغ،ذانتشارات سحر: تهران، چاپ اول.
نجفی، علی (1398)، سه پرنده شوم (جغد، زاغ، کرکس) در ربع مسکون در باور عامه، ادبیات و زبان‌ها. شمارۀ 3 (35پیاپی)، صص. 169-186
هژبر کلاکی، مرضیه‌السادات، (1390)،« نقش و نماد کبوتر در ادبیات ایران تا قرن نهم»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه بیرجند، بیرجند.
یاحقی، محمدجعفر (1388)، فرهنگ اساطیر و داستان‌واره‌ها در ادبیات فارسی، ویراستار محمد افتخاری، فرهنگ معاصر: تهران، چاپ دوم.
Abdollahi, Manijeh (2002). Dictionary of Animals in Persian Literature: Based on Terminology, Mythology, Beliefs, and Aesthetics, Part Two, T-Y. Pajouhandeh Publications: Tehran, First Edition. [In Persian].
Azbukina A.V. (2001). "The image-symbol “nightingale” in Russian poetry of the 19th century: author’s abstract.", Master's Thesis in image-symbol “nightingale” in Russian, University of Kazan, Kazan. [In Russian].
Chevalier, J., & Garberan, A. (1999). Translation of Sudabeh Fazaili, Dictionary of Symbols, Jihoun Publications: Tehran, 1st edition. [In Persian].
Dal V.I. (1882). Explanatory dictionary of the living Great Russian language, St. Petersburg, 2nd ed., vol 3. [In Russian].
Dejmpanah, Fatemeh (2023). "Analysis of Animal Symbols of Talismans in Iranian Art in the Pre-Islamic and Islamic Periods." Master's Thesis in animal Symbols of Talismans in Iranian Art, University of Guilan, Rasht. [In Persian].
Dubrovina K.N., Kutyeva M.V. (2009). The image of a bird: from the Bible to a literary text. Bulletin of RUDN, series Linguistics, Issue 1, pp. 69-77. [In Russian].
Hejbar-kalaki, Marzieh-sadat (2011). "The Role and Symbolism of the Pigeon in Iranian Literature until the Ninth Century." Master's Thesis in кole and Symbolism of the Pigeon in Iranian Literature, University of Birjand, Birjand. [In Persian].
Karimi, Mohammad Reza (2011). "Comparative Study of Creation Symbols in Mystical Prose Texts." Master's Thesis in symbols in Mystical Prose Texts, University of Guilan, Rasht. [In Persian].
Kolpakova, N.P. (1973). Lyrics of a Russian wedding. Nauka Publications: Leningrad branch, Leningrad. [In Russian].
Kruglov, Yu.G. (1982). Russian ritual songs. Vysshaya shkola Publications: Moscow. [In Russian].
Makovsky, M.M. (1996). Comparative dictionary of mythological symbolism in Indo-European languages: Image of the world and worlds of images. Journal of Linguistic, Issue 3, pp. 141-144. [In Russian].
 [In Russian].
Maslova G.S. (1978). Ornament russkoi narodnoi vyshivki kak istoriko-etnograficheskii istochnik. Nauka Publications: Moscow. [In Russian].
Maslova V. A. (2001). Linguoculturology: Textbook. aid for student’s higher Textbook establishments. Academy Publications: Moscow. [In Russian].
Mоnzavi, Alinaghi (2010). Si-morgh (Thirty Birds) and Simorgh, Sahar Publications: Tehran, First Edition. [In Persian].
Nagovitsyn, A.E., 2009. Secrets of Slavic mythology. Academic project Publications: Moscow. [In Russian].
Najafi, Ali (2019). Three Ominous Birds (Owl, Raven, Vulture) in the Inhabited Quarter in Popular Belief. Journal of Literature and Languages, Issue 3, pp. 169-186. [In Persian].
Oshidari, Jahangir (2004). Encyclopedia of Mazdasina, Markaz Publications: Tehran, 6th edition. [In Persian].
Petrovykh M.S. (2012). Great poets of the world. Eksmo Publications: Moscow. [In Russian].
Sarafarazi, Mohammad Reza (1980). Golpayegan Dovecotes (Last Part): Ways to Deal with Pigeon Enemies, Journal of Jahad. Issue 128, pp. 43-45. [In Persian].
Sarfi, Mohammad Reza (2007). The Symbol of Birds in the Mathnawi. Literary Researches. Issue 18, pp. 53-76. [In Persian].
Sedaghat-Kish, Jamshid (1983). Culture of the People of Abadeh. Forouhar Publications: Tehran. Issue 5, pp. 535-540. [In Persian].
Simakova O.B. (2003). "Lexical-semantic group "Ornitonyms" (based on the Russian and French languages)." Master's Thesis in lexical-semantic, University of Penza, Penza. [In Russian].
Slavic Antiquities. Ethnolinguistic Dictionary. 1995-1999. Vol. 1-2, Moscow. [In Russian].
Slukhai N.V. (1999). Mythopoetic Dictionary of Similar Slavs. Simferopol Publications: Moscow. [In Russian].
Telia V.N. (1996). Russian phraseology. Semantic, pragmatic and linguacultural aspects. "Languages of Russian Culture" Publications: Moscow. [In Russian].
Vereshchagin E.M., Kostomarov V.G. (1976). Language and culture. Linguistic and regional studies in teaching Russian as a foreign language. Russian language Publications: Moscow. [In Russian].
Yahaghi, Mohammad Jafar (2009). Dictionary of Myths and Fables in Persian Literature, edited by Mohammad Eftekhari, Farhang-Moaser Tehran, Second Edition. [In Persian].
Zhekulina V.I., Rozova A.N. (1989). Ritual poetry. Sovremennik Publications: Moscow. [In Russian].
Zolfaghari, Hassan. (2013). Great Dictionary of Persian Proverbs, Elm Publications: Tehran, 1st edition. [In Persian].

  • تاریخ دریافت 04 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 12 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 25 فروردین 1404