ابعاد معناشناختی «باید» در زبان فارسی

نویسندگان

دانشیار دانشگاه اصفهان

چکیده

باید از جمله مقوله‌های واژگانی در زبان فارسی است که به طور جدّی با مقولة معنایی وجهیت گره خورده و از این روی، دارای ابعاد معناشناختی پیچیده و قابل تأمّلی می‌باشد. در مقالة حاضر با بررسی و تحلیل شواهدی از زبان فارسی معاصر، برخی از ابعاد معناشناختی و کاربرد شناختی مقولة باید در این زبان مورد مطالعه قرار گرفته است. این بررسی نشان می‌دهد که مقولة یاد شده، منتقل کنندة طیف گسترده‌ای از معانی وجهی در زبان فارسی می‌باشد. در این میان در حالی که معانی وجهی معرفتیِ مقولة باید بسیار محدود است، این مقوله، دارای انواع مختلفی از معانی وجهی کنشگر محور می‌باشد. مسئله‌ای که ظاهراً با تحلیل‌های در زمانی قابل توجیه است. تنوع معانی وجهی باید را می‌توان با چارچوبی کاربردشناختی، شرح و توصیف نمود و آن را زاییدة تأثیر بافت‌های مختلف بر معنای این مقوله و مرتبط با عناصری چون زمان دستوری و نشانگرهای وجهی دانست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Semantic Aspects of "bayad" (must) in Persian

نویسندگان [English]

  • Mohammad Amouzade
  • Hadaegh Rezaei
چکیده [English]

“ba:y?d” as a Persian lexeme is interwoven with modality, a semantic category and therefore has a complicated and thought- provoking semantic nature. This paper uses evidence from Persian to investigate the usage of this lexeme and some of its semantic and pragmatic aspects in this language. The results indicate that this lexical category can convey a wide range of modal meanings in different contexts. While “ba:y?d” is widely used to transfer agent- oriented modal meanings, it has a limited number of speaker- oriented or epistemic interpretations. It seems that this pattern of use can be explained through some diachronic considerations. Using a pragmatic framework, one can study the diversity of the modal meanings of this category in a convincing way. Such a framework provides supporting clues for considering of the indispensable role of context and also factors like tense and modal hedges in analyzing the semantic aspects of “ba:y?d”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • aspectual meaning
  • bayad
  • Context
  • epistemic modality
  • speaker-oriented modality