ساخت‌های فعلی استمراری – تأکیدی در گویش هورامی

نویسنده

استادیار دانشگاه کردستان/دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه کردستان

چکیده

در این مقاله ساخت فعلی خاصی در گویش هورامی (پاوه‌ای) مورد بررسی قرار می‌گیرد که در این جستار ساخت استمراری-تأکیدی نامیده می‌شود و از پیوند نحوی افعال مضارع اخباری، ماضی استمراری و ماضی ساده با مصدر سازندة این افعال تشکیل می‌شود. ‎‎‏‏‏بروز برخی تبعات نحوی مترتب بر تشکیل این ساخت‌ها را (نظیر عدم امکان حضور مفعول صریح به صورت گروه اسمی آشکار در ساخت‌های متعدی غیرکنایی و نیز استفاده از نظام واژه بستی به عنوان یگانه راهکار بروز موضوع درونی) می‌توان با تکیه بر ملاحظات حالت و مفهوم صافی حالت تبیین کرد. نظام واژه‌بستی به‌کار‌رفته در این قبیل ساخت‌ها، نظام واژه‌بستی فعلی است. این نظام که در آن عناصر واژه‌بستی همچون وندهای مطابقه به فعل متصل می‌شوند، دارای کارکرد‌های نحوی دوگانة مطابقه و معرفی موضوع است. چگونگی شکل‌گیری این ساخت‌ها را نیز می‌توان از منظری اطلاعاتی و با توجه به نظریة ساختار اطلاعاتی شرح و توصیف کرد. این ساخت‌های فعلی برای بیان نمود استمراری یا بیان تأکید بر روی عمل فعل به‌کار می‌روند. در این میان کارکردِ بیان نمود استمراری به مراتب بی‌نشان‌تر است. تفاوت میان این کارکردهای دوگانه را می‌توان با توجه به تمایز میان کانون‌های تقابلی و کانون‌های اطلاعاتی تبیین کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Emphatic Progressive Verbal Constructions in Hawrami

نویسنده [English]

  • Yadegar Karimi, Zanyar Naghshbandi
چکیده [English]

The present paper tries to introduce a special type of verbal constructions in "Hawrami". These constructions, called emphatic progressive verbs in this paper, are composed of two conjoined parts: the infinitive plus present continuous, past continuous, and simple past verbs; nothing but agreement clitics (either subject-referring clitics in ergative constructions or object-referring clitics in non-ergative constructions) can separate these two parts. The functions of these constructions are: forming progressive aspect (while used with present and past continuous verbs), and emphasizing the verb (while used with simple past verbs); the former function is more unmarked than the latter one. These two functions will be differentiated on the basis of Givon's (2001) view on the nature of informative and contrastive focuses. Since these constructions are highly influenced by the information status of their constituents, the derivational process of these constructions can be looked at from the perspective of the information structure theory.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Contrastive Focus.
  • Emphatic progressive constructions
  • Hawrami
  • Informative Focus
  • Pronominal System
  • Theory of Information Structure