«زیتون انگشتری»، «آسمان‌سُر»، «حسّ گوشایی»: مطالعه‌ای موردی از ابداعات واژگانی

نویسنده

کارشناسی ارشد زبانشناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

کودکان در روند فراگیری زبان مادری، وقتی برای مفهومی واژه‌ای یاد نگرفته‌اند یا واژة فراگرفته شده را به خاطر نمی‌آورند گاهی خودشان برای آن مفهوم واژه میسازند. مطالعة حاضر به بررسی مواردی چند از این واژه‌سازیها در سنین پیش از دبستان میپردازد. داده‌های زبانی مورد مطالعه شامل شصت واژه تولید شده توسط دختری فارسی زبان است که از سن دو سال و شش ماهگی تا پنج سالگی او جمع‌آوری شده است. نوواژه‌های او واج نویسی شد و از نظر فرآیند‌های ساخت‌واژی مورد بررسی قرار گرفت. واژه‌های او در مجموع با هفت فرآیند صرفی زبان فارسی ساخته شده‌اند. مقولة دستوری که بیشترین واژه ها برای آن ساخته شد صفت بود و پربسامدترین فرآیندی که در ساخت این شصت واژه استفاده شد ترکیب بود اما اولین فرآیندی که کودک از آن برای ساخت واژه‌های جدید استفاده کرد، اشتقاق با پسوند «- ی» بود. این مشاهده برخلاف یافته‌های کلارک است که به موجب آن، زایاترین فرآیند اولین فرآیندی است که کودک در ابداع واژه از آن بهره‌ میبرد.
واژه های کلیدی: ابداعات واژگانی در کودکان، فراگیری فرآیندهای صرفی، فراگیری زبان اول، ترکیب و اشتقاق، روانشناسی زبان

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

"Zeytun Ɂangoštari", " Ɂâsemân sor", "hesse gušâyi": A Case study of Lexical Innovation

نویسنده [English]

  • Fatemeh Ebrahimi Parsa
چکیده [English]

Having not acquired or retrieved any words for the intended
concept, in the process of mother tongue acquisition, children
sometimes try to innovate new words in dealing with the problem.
This study empirically investigates these innovations in preschool
years. The data include 60 words innovated by a female native
speaker of Persian (2.6 trough 5.0). The result shows that she made
use of 7 morphological processes to coin the words and regarding
these innovations, adjective and compounding are the most frequent
grammatical categories and morphological processes respectively.
But the first morphological process used by the child is derivation
through suffix "-i", the most productive Persian suffix. This result
does not support Clark's findings since she says that the most
productive process is the first one which children use to make their
own new words.
Keywords: lexical innovation, acquisition of morphological
processes, first language acquisition, compounding and derivation,
psycholinguistics

کلیدواژه‌ها [English]

  • acquisition of morphological processes
  • compounding and derivation
  • first language acquisition
  • lexical innovation
  • psycholinguistics