همگونی محل تولید خیشومی تیغه¬ای در زبان فارسی: فرایندی ...

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه قزوین

چکیده

این مقاله به بررسی آزمایشگاهی همگونی محل تولید همخوان خیشومی تیغه­ای /n/ با همخوان انسدادی لبی بعد در دو مرز هجایی و واژگانی می­پردازد. مقادیر فرکانس­های دوّم و سوّم در سه ناحیه مرکز واکه، پایان واکه و محدوده بست خیشومی توالی­های آوایی Vnb و Vmb که از کلمات طبیعی زبان فارسی استخراج شده بودند محاسبه شده و با یکدیگر مقایسه شدند. فرکانس همین سازه­ها در کلمات مختوم به خیشومی تیغه­ای /n/ در بافت مجزا بدون حضور انسدادی لبی /b/ محاسبه شدند تا مبنای مقایسه با صورت­های همگون­شده قرار بگیرند. نتایج نشان داد مقادیر فرکانس­ها برای توالی­های مورد نظر در مرز هجایی اختلاف معناداری ندارند که نشان می­دهد الگوی تیغه­ای به طور کامل با الگوی لبی مجاور همپوشی می­یابد یا فعالیت آن توسط الگوی لبی پوشیده می­شود ولی در مرز واژگانی، مقادیر فرکانس­ دوم در پایان واکه و محدوده بست خیشومی توالی­های Vnb و Vmb با یکدیگر به طور معناداری متفاوت است که نشان می­دهد هر دو الگوی تیغه­ای و لبی به هنگام تولید خیشومی تیغه­ای /n/ در Vnb فعال می­شوند. بر این اساس، همگونی خیشومی تیغه­ای با همخوان انسدادی لبی در زبان فارسی فرایند مدرجی است که میزان آن در مرز هجا قوی و در مرز واژه در حد متوسط است. این نتایج نظریه واجشناسی تولیدی را در مورد همگونی تأیید می­کند که بر اساس آن همگونی محل تولید همخوان­ها لزوماً به معنای تغییر الگوی ساختاری بازنمود واجی نیست بلکه حاصل تعامل پیوسته اندام­های گویایی و تغییر در زمان­بندی فعالیت الگوهای تولیدی است.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Place Assimilation in the Persian Coronal Nasal: Categorical or Gradient?

نویسنده [English]

  • Vahid Sadeghi
Assistant professor, Department of English Language, International University of Imam Khomeini
چکیده [English]

This study focuses on one particular sound change common in conversational speech, in which coronal nasal consonants undergo place assimilation toward the following syllable- or word-initial labial consonants. F2 and F3 Formant frequency measurements were taken from, and compared between words involving the sequences /Vnb/ and /Vmb/ across syllable boundary as well as word boundary in assimilating sentence context. The same formant frequencies were measured for word final coronal nasals in non-assimilatory context.  The frequency of the second formant at vowel offset and during nasal closure was found to be sufficient to discriminate between underlying forms across the word boundary. The obtained mean formant frequencies were, indeed, intermediate between those of unassimilated alveolar and labial sounds. Across the syllable boundary, however, there was no significant effect for any of the formant frequencies. The acoustic evidence suggests that an alveolar nasal which assimilates to a following labial consonant across the syllable boundary shows complete lack of coronal closure and full labial contact, while an alveolar nasal assimilating a following labial across word boundary often shows evidence of both alveolar place of articulation and labial place of articulation to varying degrees. The result supports an articulation-based theory of assimilation that allows for assimilation to be a gradient process, with a continuum of realizations between unchanged surface forms and complete feature substitutions.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Assimilation
  • gradient
  • articulatory phonology
  • syllable and word boundary
  • nasal closure