بررسی نحوی ممیّز عدد در زبان فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه رازی

2 دانش‌آموختۀ مقطع کارشناسی ارشد زبان‌شناسی دانشگاه رازی

چکیده

در این مقاله ساختار نحوی ممیّزهای عدد در گروه حرف تعریف زبان فارسی در چارچوب برنامة کمینهگرا بررسی می­شود. ممیّز عدد تکواژی است که هنگامی که اسم توسط یک عدد مورد شمارش قرار ­گیرد به­ همراه اسم می­آید. در این پژوهش براساس نظرات چنگ و سایبسما (2005)، ایشی (2000)، لی (1999)، تانگ (2004)، سیمپسون (2005) و بورر (2005) ویژگی­های واژ-‌نحوی ممیّزها در زبان فارسی را در رابطه با دیگر سازه­های گروه حرف تعریف ازجمله اعداد بررسی کرده، نشان می‌دهیم که برخلاف غلامعلی­زاده (1374)، سمایی (1387) و صحرایی (1389)، ممیّزها در زبان فارسی هستۀ گروهی جداگانه به نام گروه ممیّزی هستند که این گروه خود متمم هستۀ عدد است. سپس براساس ابنی (1987) نشان می­دهیم که هستۀ مذکور نوعاًً هسته­­ای نقشی است و نه واژگانی. آنگاه به نقش این عنصر در درون گروه حرف تعریف پرداخته، نشان می­دهیم که مشخصۀ کمیّت که از طرف درزی و یاراحمدزهی (1390) برای این عناصر ارائه­شده لزوماًٌ دارای ارزش مطلق بوده، نقش آن در واقع منفردکردن اسامی است.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Syntactic Study of Numeral Classifiers in Persian

نویسندگان [English]

  • Shoja Tafakkori Rezayi 1
  • Kobra Nazari 2
1 Assistant Professor of Linguistics, Razi University
2 M.A. Linguistics, Razi University
چکیده [English]

This article investigates the syntactic structure of numeral classifiers in Persian DPs within the minimalist program. Numeral classifiers are morphemes by which nouns are numerated by a number category. The morpho-syntactic analysis of classifiers in comparison to the other constituents of DPs like number, based on Cheng and Sybesma (2005), Ishii (2000), Li(1998, 1999), Tang (2004), Simpson (2005), Borer (2005) reveals that contrary to Gholaamali Zaade (1374), Samaayi (1387), and Sahraayi (1389) classifiers are in  fact the head of a separate phrase referred to  as CLP, which  in turn acts as a complement for the adjacent number head. Then, following Abney (1987) we demonstrate that the head of this CLP is not a lexical head; rather it is a functional one. Regarding the function of this head, we show that not only does it have the [quantification] feature, as mentioned by Darzi and Yaarahmadzehi (1390), but also this feature is valued as [absolute], and consequently the real function of this head is to individuate the modified nouns.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Numeral classifier
  • Classifier phrase
  • determiner phrase
  • Individuation feature
  • Absolute quantification feature
استاجی، اعظم (1388). بررسی ممیّزهای عدد در زبان فارسی. مجلۀ زبان­شناسی و گویش­های خراسان، شمارۀ 1، پاییز و زمستان، 93-108.

باطنی، محمدرضا (1348).توصیف ساختمان دستوری زبان فارسی، تهران، انتشارات امیرکبیر.

حق­شناس، علی­محمد و همکاران (1387). دستور زبان فارسی، تهران، انتشارات مدرسه.

درزی، علی و طاهره افشار (1392). بررسی فرایند ارتقاء اسم ملکی در زبان فارسی. جستارهای زبانی، دورۀ 4، شمارۀ 2 (پیاپی 14)، تابستان، 75-99. 

درزی، علی و ناهید یاراحمدزهی (1390).گروه سور و گروه ممیّز در بلوچی سرحدی، تحلیلی کمینه‌گرا.پژوهش­های زبانی، دورة 2، شمارة 2، پائیز و زمستان، 37-56.

سمایی، سیدمهدی (1387).پردازش گروه اسمی.فصل­نامۀ اطلاع­رسانی، دورۀ 18، شمارۀ 1 و 2، 34-41.

صحرایی، رضا (1389). گروه حرف تعریف در زبان فارسی، فصل­نامۀ زبان و ادب پارسی، شمارۀ 45، پاییز، 129-157.

غلامعلی­زاده، خسرو (1374). ساخت زبان فارسی، تهران، احیاء کتاب.

Abney, S. 1987. The english noun phrase in its sentential aspect, Doctoral dissertation, Massachusetts institute of technology.

Aikhenvald, A. Y. 2000. Classifiers, New York, Oxford university press.

Borer, H. 2005. In name only, Oxford, Oxford university press.

Cheng, L and R. Sybesma. 2005. Classifiers in four varieties of Chinese, In G. Cinque and R. S. Kayne (eds.), Handbook of comparative syntax (259-292), New York: Oxford university press.

Downing, P. 1986. Japanese numeral classifiers: a semantic, syntactic, and functional profile. In C. G. Craig (ed.), Noun classes and categorization, Proceedings of a symposium on categorization and noun classification (345-375), Amsterdam: John Benjamins.

Embick, D. and A. Marantz. 2008. Architecture and blocking, Linguistic inquiry, 39-1: 1-53.

Gebhardt, L. 2009. Numeral classifiers and the structure of DP, Doctoral dissertation, Northwestern university.

Gil, D. 1994. Summary: numeral classifiers, Linguist list, 5, 466.

Greenberg, J. 1972. Numeral classifiers and substantive number: problems in the genesis type, In K. Denning and S. Kemmer (eds.), On language: selected writing of Joseph H. Greenberg (166-198), Stanford: Stanford university press.

Haegeman, L. 1994. Introduction to government and binding theory (Second edition).Oxford: Blackwell.

Harley, H. and R. Noyer. 1999. Distributed morphology, Glot international 4-4: 3-9.

Ishii, Y. 2000. Plurality and definiteness in Japanese. Unpublished ms., Kanda university of international studies.

Kobuchi-philip, M. 2005. Identity and the domain of quantification for numerals, In S. Vogeleer and L. Tasmowski (eds.), Non-definiteness and Plurality (267-290), Amsterdam: John Benjamins publishing co.

Li, Y. A. 1999. Plurality in a classifier language, Journal of East Asian linguistics, 8: 75-99.

Li, W. 2000. Pragmatic function of numeral classifiers in Mandarin Chinese, Journal of pragmatics, 32-8:1113-1133.

Maranz, A. 1995. ‘Cat’ as a phrasal idiom: consequences of late insertion in distributed morphology. Unpublished ms.

Marantz, A. 1997. No escape from syntax: don't try morphological analysis in the privacy of your own lexicon, Pennsylvania Working Papers in Linguistics, 4-2: 201-225.

Po-Ching, Y and D. Rimmington, 1997. Chinese: an essential grammar, London, Routledge.

Radford, A. 2004. Minimalist syntax: exploring the structure of English, Cambridge, Cambridge university press.

Saul, J. and N. Wilson. 1979. Nung grammar, Arlington, The university of Texas.

Simpson, A. 2005. Classifiers and DP structure in southest Asian languages, In G. Cinque, and R. S. Kayne (eds.),Handbook of comparative syntax(806-838), New York: Oxford university press.

Tang, C-C. J. 2004. Two types of classifier languages: a typological study of classification markets in the Paiwan noun phrase, Language and Linguistics, 5-2: 377- 407.