بررسی فرآیند تکرار در زبان کردی در چهارچوب نظریۀ بهینگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

در مبحث صرف، فرآیند واژه‌سازی از مباحث مهم است. در میان فرآیندهای واژه‌سازی، فرآیند تکرار در اکثر زبان‌ها متداول است. مطالعات مختلف در زبان‌های گوناگون نظریه‌های متفاوتی را نسبت به این فرآیند در پی داشته است. نظریه بهینگی درصدد کشف اشتراکات زبانی است. این نظریه رویکرد‌ جدیدی به ساخت واجی، صرفی و نحوی زبان‌ها داشته و توانسته فرآیند تکرار را که همواره برای رویکردهای قاعده بنیاد چالش بوده با اعمال محدودیت‌ها تبیین کند. در این مقاله فرآیند تکرار در زبان کردی در چارچوب بهینگی مورد بررسی قرار می‌‌گیرد تا روشن شود که نظریه  بهینگی چگونه فرآیند تکرار در زبان کردی را تحلیل می‌­کند. در بخش تحلیل، نمونه‌هایی از این فرآیند معرفی و در قالب نظریه بهینگی بررسی می‌شوند. روش تحقیق در این مقاله توصیفی- تحلیلی است. داده‌‌ها از فرهنگ لغت کردی- کردی فارسی (هه‌نبانه بورینه) و برخی از گویشوران این زبان استخراج‌شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که انواع مختلف فرآیند تکرار در زبان کردی بر اساس الگوهای ساختاری خاصی که دارد، از محدودیت‌های خاصی تبعیت می­کنند. محدودیت‌ها در هر نوع از فرآیند تکرار در زبان کردی سلسله‌مراتب خاص خود را دارند. حتی در یک نوع خاصی از این فرآیند بسته به ساختار واژی دوگان ساخت‌ها، محدودیت‌ها و مرتبه­بندی آن‌ها نیز متفاوت است که ناشی از الگوی ساختاری آن‌ها است. با مرتبه­‌بندی متفاوت محدودیت‌های پایایی و نشان‌داری، می‌توان ساخت انواع واژه‌های مکرر زبان کردی را بر اساس معنایی که دارند، تحلیل و توصیف کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of Reduplication Process in Kurdish Language Within Optimality Theory

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Rzinejad 1
  • Farideh Allahyari 2
1 assistant professor Mohaghghegh Ardamili university
2 University Of Mohaghegh Ardabili
چکیده [English]

The process of word formation is an important subject in morphology. Among the word-formation processes, the reduplication process is common in most languages. Different studies in various languages have produced different theories about these processes. Optimality theory seeks to explore similarities among languages. This theory has novel approaches to phonology construction, morphology and syntax, it has, also explained reduplication process, which has always been a challenge for rule base approaches, by applying constraints. In this article, reduplication process in Kurdish language within the framework of Optimality theory will be examined to find out if reduplication process could be analyzed by Optimality theory? In the analysis part, examples of this process will be discussed examined in the framework of optimality theory. Research methodology in this study is library based. Data have been extracted from the Kurdish-Kurdish Persian dictionary of (Hanbana Borina) as well as speakers of Kurdish language. It should also be mentioned that the researcher is native Kurdish speaker. The findings of this study show that different types of reduplication process in Kurdish language has special constraints on its structural patterns. Constraints have special hierarchical level of reduplication process in Kurdish language. Even in specific types of this process, constraints and their rankings vary according to the morphological structure reduplicates, which is due to their structural patterns. By ranking different markedness and faithfulness constraints different constructions of reduplication process in Kurdish language according to their meaning could be explained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Morphology
  • Reduplication Process
  • Optimality Theory
  • Kurdish language
  • Constraints Interaction
آرلاتو، آنتونی، (1384). درآمدی بر زبان‌شناسی تاریخی، یحیی مدرسی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

حیدرپور بیدگلی، تهمینه و شقاقی، ویدا (1390). رویکرد نظریه بهینگی به فرآیند تکرار با نگاهی به واژه‌های مکرر فارسی، مجله پژوهش‌های زبان‌شناسی، سال سوم، شمارۀ اول،صص 45-66.

دبیر مقدم، محمد (1389). زبان‌شناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی، تهران، سمت.

رخزادی، علی (1379). آواشناسی و دستور زبان کردی، تهران، انتشارات ترفند.

رضی­نژاد، سید محمد (1391). توالی هماهنگ در زبان ترکی آذربایجانی. مجلۀ زبان و زبان شناسی، سال هشتم، شمارۀ دوم، پاییز و زمستان،صص 15-33.

شرفکندی، عبدالرحمان (1369). فرهنگ کردی- کردی فارسی (هه نبانه بورینه)، تهران، سروش.

فیاضی، مریم سادات (1392). تکرار در گویش گیلکی، نشریه پژوهش‌های زبان‌شناسی تطبیقی، سال سوم، شمارۀ 6،صص 135-157.

Haspelmath, M. 2002. Understanding morphology, London, Arnold.

Kager, R. 1999. Optimality Theory, Cambridge, cambridge university press

Katamba, F, and Stonham, J. 2006. Morphology. 2nd ed, New York, Palgrave Macmillan

Lieber, R. 2009. Introducing morphology, Cambridge, Cambridge University Press

McCarthy, John J.2008. Doing optimality theory applying theory to data, Cambridge, Blackwell

McCarthy, J. and Prince, A. S. 1995. Faithfulness and Reduplicative Identity, UMOPL: Papers in Optimality Theory (University of Massachusetts), Linguistics, 18: 249-384.

Moaravcik: K, E. A. 1978. Reduplicative constructions, universals of Human Language, 3: 297-334.

Prince, A and Smolensky, P. 1993. Optimality theory: constraint Interaction in Generative Grammer, Cambridge,  Blackwell

Sapir, E. A. 1921. Language, New York, Hercourt, Brace & Word.

Spenser, A.1991. Morphological Theory: An Introduction to Word Structure in Generative Grammar, Cambridge, Blackwell

Trask, R. L. 1997. A Students Dictionary of language and linguistics, London, Arnold

Wilson, c. 2001. Consonant cluster neutralization and targeted constraints, Phonology, 18:147-197.