روابط معنایی فعل «گرفتن» در زبان فارسی: رویکرد معنی‌شناسی قالب‌بنیاد فیلمور (1997)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو

2 دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 گروه کامپیوتر دانشگاه زابل

چکیده

از آنجایی که افعال یکی از مهم‌ترین بخش‌های زبان هستند به­طوری­که اکثر اعمال، فعالیت‌ها و حالت‌ها از طریق فعل در جمله مشخص می‌گردد، این پروژه بر آن است که ساختار فعل «گرفتن» را در سه مفهوم «دریافت کردن»، «خریدن» و «درک کردن»، در یک شبکه معنایی قالب‌بنیاد مورد بررسی قرار دهد و روابط میان آنها را اثبات نماید. برای به دست آوردن کلیه معانی فعل «گرفتن» از فرهنگ بزرگ سخن و مفاهیم اصلی این فعل از مقاله «شبکه معنایی فعل گرفتن بر اساس انگاره چندمعنایی اصول‌اند» استفاده‌شده است و روابط میان مفاهیم آن از طریق شبکه معنایی قالب‌بنیاد بررسی و ترسیم گردید. در مقاله حاضر پیکره مورد بررسی، متن‌ها و نقطه نظرات بیان‌شده در شبکه‌های اجتماعی می‌باشند. پژوهش حاضر با در نظر گرفتن طبقه‌بندی‌ها و مفاهیم مطرح‌شده برای فعل «گرفتن»، به کشف روابط معنایی میان سه مفهوم فوق‌الذکر از طریق شبکه معنایی قالب‌بنیاد این فعل پرداخته است. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از این است که هر فعل، قالب معنایی مشخصی دارد و موضوعات فعل مشارکان آن رویداد می‌باشند که در ایجاد قالب معنایی نقش عمده ایفا می‌نمایند. از طرفی بر طبق شبکه معنایی فیلمور بسیاری از افعال چندمعنا علاوه بر دارا بودن قالب‌های معنایی مختلف، دارای اجزاء هسته‌ای یکسان می‌باشند که این اجزاء دربرگیرنده نقش‌های موقعیتی هر فعل هستند و رابطه میان مفاهیم مختلف آن را نشان می‌دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Semantics Relations of Persian Verb "gereftan": Filmore's Frame Semantic (1997)

نویسندگان [English]

  • Mansoureh Delaramifar 1
  • pakzad yousefian 2
  • mohammad allahbakhash 3
  • Abbasali Ahangar 2
2 university of sistan & baluchestan
3 zabol university, computer dept.
چکیده [English]

Since the verbs are the most important grammatical category in a language and actions, activities and states are denoted with the help of them, the goal of this project is to study the different meanings of verb "gereftan" and show the relations between its meanings based on Filmore Frame Semantics (1979). This study has been done by examining the syntactic and semantic distribution of arguments of the selected concepts of Persian verb "gereftan" which has obtained from social networks like Twitter and Youtube text. Results from this work showed that "gereftan" has different meanings such as "receiving", "buying" and "understanding" which are the sub-branches of the "commercial transaction" frame. The study has proved that the verbs "receiving", "buying" and "understanding" with different concepts have some core elements that these elements are common and trigger create semantic relation between verbs "receiving", "buying" and "understanding".

کلیدواژه‌ها [English]

  • Annotation
  • Core Elements
  • Frame
  • FrameNet
  • Verb "gereftan"
  • prototype
انوری، حسن (1381). فرهنگ بزرگ سخن. تهران، سخن.

دبیرمقدم، محمد (1389). زبانشناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی. ویراست دوم. چاپ چهارم، سمت.

شریف، بابک (1394). بررسی شناختی افعال سبک در زبان فارسی. رسالة دکتری زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان.

حسابی، اکبر (1395). قالب‌های معنایی «خوردن» از منظر معناشناسی قالبی. مجله زبان و زبان‌شناسی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. د. 11، ش. 22، بهار و تابستان

صفوی، کوروش (1380). نگاهی تازه به مسئله چندمعنایی واژگانی. نامه فرهنگستان. د. 5، ش. 2. صفحات 50-67

عموزاده، محمد و بهرامی، فاطمه (1391). ساخت افعال سبک بر اساس زبان‌شناسی شناختی. جستارهای زبانی. د 3. ش 4(12): 191-169

عموزاده، محمد و سلطانی، رضا (1391). رویکردی شناختی به چندمعنایی: مطالعه موردی فعل حرکتی آوردن. مجموعه مقالات سومین هم‌اندیشی معناشناسی (به کوشش سپیده عبدالکریمی). تهران: نشر نویسه پارسی:256-233

عموزاده، محمد؛ کریمی‌دوستان، غلامحسین و شریف، بابک (1395).  شبکه معنایی فعل گرفتن بر اساس انگاره چندمعنایی اصول‌مند. پژوهش‌های زبانی. شماره 1، بهار و تابستان

فیاضی، مریم سادات (1388). بررسی چندمعنایی در زبان فارسی. رویکردی شناختی. رسالۀ دکتری. دانشگاه تربیت مدرس.

فیاضی، مریم سادات؛ کردزعفرانلوکامبوزیا، عالیه؛ گلفام، ارسلان؛ افراشی، آزیتا و آقاگل‌زاده، فردوس (1387). خاستگاه استعاری افعال حسی چندمعنا در زبان فارسی ازمنظر شناختی. مجلۀادب پژوهی. ش. 6: 110-67

کریمی‌دوستان، غلامحسین، زهرا روحی بایگی (1395). «بررسی چندمعنایی فعل سبک «زدن» از دیدگاه شناختی». جستارهایزبانی. د. 7، ش. 3.

گلفام، ارسلان؛ بهرامی خورشید، سحر و آری ورهاگن (1391). فضای معنایی فعل شدن در زبان فارسی: رویکرد شناختی. جستارهای زبانی. د 2. ش 4(8):167-145

نائب، فاطمه (1393). بررسی واژه‌های عواطف در حوزه‌های شادی و علاقه در چارچوب نظری قالب‌های معنایی: شبکۀ قالب‌بنیاد (فریم نت) در زبان فارسی (www.FrameNet.ir)، رساله ارشد. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

Baker, C. 2014. FrameNet: A Knowledge Base for Natural Language Processing. a Workshop in Honor of Chuck Fillmore (1929–2014). Baltimore, Maryland. USA. pages 1–5

Fillmore, C. J. 1975. An alternative to checklist theories of meaning. In Proceedings of the First Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, Berkeley: Berkeley Linguistics Society, pp. 123-131.

Fillmore, C. J. 1976. Frame semantics and the nature of language. In Annals of the New York Academy of Sciences: Conference on the Origin and Development of Language and Speech, volume 280, pages 20–32.

Fillmore, C. J. 1977b. Topics in lexical semantics. In Current Issues in Linguistic Theory, ed. by Roger Cole, 76-138. Bloomington: Indiana University Press.

Fillmore, C. J. 1982.b. Frame semantics. In The Linguistic Society of Korea, eds. Linguistics in the Morning Calm. Seoul: Hanshin. 111-37.

Fillmore, C. J. 1985a. Frames and the semantics of understanding. Quaderni di Semantica 6 (2), pp. 222-254.

Filmore, C.J. Baker, C.F. Low, J. 1947. The Berkeley Framenet Project. International Computer Science Institute. Berkeley, Calif.

Fillmore, C. J., Baker C. F. and Ruppenhofer. J. 2002. “The FrameNet Database and Software Tools”. In International Computer Science Institute. Berkeley, CA 94704-1198, USA.

Filmore, C. Baker, C. F. 2009. A Frame Approach to Semantics Analysis. Typeset by Spi, Chennai.

Horford, J. R. and Heasly, B. 1983. Semantics, A Course book, Camb. Univ. Press.

Levin, B. 2011. Lexical Conceptual Structure', in K. von Heusinger, C. Maienborn, and P. Portner, eds. Semantics: An International Handbook of Natural Language Meaning I, Mouton de Gruyter, Berlin, 418-438.

Miller, G. A, and C. Fellbaum. 1991. Semantic networks of English, Cognition, 41:197-229.

Minsky, M. 1975. A framework for representing knowledge, The Psychology of computer Vision, MIT press, (19)2.

Petruck, M. 1996. Frame Semantics. In Östman J-O, J. Blommaert, C. Bulcaen (eds.), Handbook of Pragmatics. Amsterdam/Philadelphia, Benjamins, 1-13.

Petruck, M. 2013. Advances in Frame Semantics. In M. Fried and K. Nikiforidou. Advances inFrame Semantics Amsterdam/Philadelphia, Benjamins, 1-12.

Palmer, R. F. 1976. Semantics, A New Outline, Camb. Univ. Press

Ruppenhofer, J.; 2013. Sentiment analysis in frame semantics. Veredas, 66-81.

Ruppenhofer, J. Ellsworth, M. petruk, M. & Scheffczyk, J. 2010. Printed sebtember 14.    

Tyler, A. and Evans, V. 2001. Reconsidering prepositional polysemy networks: the case of over Language, 77, 4:724–65.