سطوح بازنمایی برخی ساخت های زبان فارسی در چارچوب دستور نقش‌نمای واژگانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروۀ زبان شناسی دانشگاه الزهرا

2 دانشیار گروۀ زبان شناسی دانشگاه الزهرا

3 استادیار گروۀ زبان شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

دستورنقش­نمای واژگانی یکی از دستور­های زایشی غیرگشتاری است که  امروزه مبنای تحلیل و تهیه دادگان درختی در زبان­شناسی رایانشی  قرار­گرفته است. از جمله ویژگی­های این دستور آن است که در آن به­جای تبدیل یک ساخت زیرین با کمک گشتار به روساخت، تنها یک ساخت ظاهری درنظر گرفته می­شود و ازاین‌رو، این دستور به وجود گشتار قائل نیست. مهم­ترین ویژگی این دستور این است که در آن چند سطح به­طور موازی برای نمایش اطلاعات زبان­شناختی وجود دارد. دو سطح اصلی در این دستور عبارت‌اند از سطح ساخت سازه­ای که ساختار سلسله­مراتبی عناصر جمله را به­صورت درخت سازه­ای نشان می­دهد و سطح نقش­نما که روابط دستوری و اطلاعات انتزاعی مربوط به معنی را در قالب یک ماتریس نمایش می­دهد. علاوه بر این دو سطح عمده، سطوح دیگری شامل سطح ساخت موضوعی، سطح ساخت معنایی و سطح ساخت اطلاعی نیز وجود دارند. در مقاله حاضر، سطوح دستور نقش­نمای واژگانی با تمرکز ویژه بر سطح نقش­نما در برخی ساخت­های زبان فارسی شامل جملات ساده و مرکب، بند متممی، ساخت­های ملکی، مبتدایی و تمییز مورد بررسی قرار می­گیرد. نتیجه به دست آمده بیانگر آن است که دستور نقش­نمای واژگانی به­خصوص درسطح نقش­نما توانایی توصیف ویژگی­ها و تبیین پدیده­های زبان­شناختی موجود در زبان فارسی از جمله غیرپایگانی بودن زبان فارسی و فرایند مجهول و مبتداسازی را دارد. همچنین، در این جستار مشخص گردید در زبان فارسی با توجه به مدل لودروپ[1] (2011)، ده نقش دستوری قابل ارائه است که به دو دسته موضوع-غیر موضوع از طرفی و گفتمانی-غیرگفتمانی از طرف دیگر تقسیم می­شوند.



[1]. Lodrup

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Lexical Functional Grammar Levels of Representation in Certain Persian Syntactic Structures

نویسندگان [English]

  • Sare Abdollahi 1
  • Farideh Haghbin 2
  • Masood Ghayoomi 3
1 Ph.D. Candidate, Department of Linguistics, Alzahra University
2 Associate Professor, Department of Linguistics, Alzahra University
3 Assistant Professor, Department of Linguistics, Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

Lexical Functional Gramma (LFG) is a non-transformational generative grammar, which excludes concepts such as deep structure, surface structure and transformation. Rather than shifting a deep structure into a surface form through transformations, LFG maintains the idea that several structures exist in parallel levels. The two main structures in the LFG are constituent structure and function structure, which are abbreviated as c-structure and f- structure, respectively. LFG is also comprised of other structures including argument structure, semantic structure, and information structure. The present paper mainly focuses on the f-structure to prove the capability of LFG in explaining some linguistic phenomena and characteristics of Persian language such as passivization, non-configurationality, and topicalization. Certain Persian structures such as simple and compound sentences, complement clauses, and genitive structures are studied and, following 10 grammatical roles are introduced for Persian Lodrup’s (2011) model, which are classified as argument vs. non-argument and discourse vs. non-discourse.

کلیدواژه‌ها [English]

  • lexical functional grammar
  • constituent structure
  • function structure
  • grammatical functions

Asudeh, A. 2012. The Logic of Pronominal Resumption. Oxford:  Oxford University press.

Asudeh, A., Toivonen, I. 2009. Lexical-functional grammar in The Oxford handbook of linguistic analysis. pp 425-458

Borsly, R., Boerjars, K. 2011. Non-Transformational Syntax: Formal and ExplicitModels of Grammar. Wiley-Blackwell

Bresnan, J. 2000. Lexical Functional Syntax. Blackwell publishers

Carnie, A. 2013. Syntax: A Generative Introduction. 3rd edition. Oxford: Wiley-Blackwell.

Chomsky, N. 1957. Syntactic Structures, The Hague/Paris: Mouton

Chomsky, N., Lasnik, H. 1993 Principles and Parameters Theory, in Syntax: An International Handbook of Contemporary Research, Berlin: de Gruyter. Darlymple

Dalrymple, M., Kaplan, R. M., Maxwell III, J. T., Zaenen, A. 1995.

Formal Issues in Lexical-Functional Grammar. Stanford, CA: CSLI Publications

Darlymple, M. 2001. Lexical Functional Grammar, Volume 34 of Syntax and Semantics. New York: Academic press

Frank A., Erk, K. 2004. Towards an LFG Syntax-Semantics Interface

for Frame Semantics Annotation. In: Computational Linguistics and Intelligent Text Processing. CICLing 2004. Lecture Notes in Computer Science, vol 2945. Gelbukh A. (eds). Springer, Berlin, Heidelberg

Givon, T. 2001. Syntax: An Introduction. John Benjamins publishing company

Kaplan, R. M., Bresnan J. 1982. Lexical Functional Grammar:  A Formal System for Grammatical Representation

Mahowald, K. 2011. An LFG Approach to Old English Constituent

Order. MA Thesis. University of Oxford.

Lodrup, H. 2011. Lexical-Functional Grammar: Functional

Structure in Non-Transformational Syntax: Formal and Explicit Models of Grammar, Borsley, Robert and Boerjars, Kersti.

Nordlinger, R. Bresnan, J. 2011. Lexical-Functional Grammar: Interactions between Morphology and Syntax in Borsley Robert, Boerjars Kersti. Non-Transformational Syntax: Formal and Explicit Models of Grammar. Wiley-Blackwell

Pollard, C. sag, I. 1994. Head-driven phrase structure grammar. Chicago: University of Chicago Press.

Tounsi, L., Attia, M., Van Genabith, J. 2009. Parsing Arabic Using

Treebank-Based LFG Resources, In: Proceedings of the LFG09 Conference Miriam Butt and Tracy Holloway King (Editors)

Way, A. 2000.LFG-DOT: A Probabilistic, Constraint-Based Model for Machine Translation. In: Workshop TAG+S, Paris, 25-27 May 2000.