واکاوی پیکره‌بنیاد فراگفتمان تبادلی در مقالات علمی پژوهشی فارسی: انگاره هایلند (2005)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

مقوله «فراگفتمان»[1] که از جمله مباحث فراگیر در حوزه تحلیل گفتمان است، دربردارندۀ مشخصه­های انسجامی و بینافردی است و به ایجاد ارتباط میان متن و بافت حاوی این اطلاعات با هدف برقراری ارتباط با مخاطب، ساماندهی متن و تفسیر آن توسط مخاطب کمک می­نماید. در گفتمان علمی، ساختار و انسجام متنی ایجاب می­کند، نویسندگان به طور مناسب از فراگفتمان و انواع آن شامل فراگفتمان تبادلی و برهم­کنشی و راهبردهای آنها بهره برند لذا وجود تفاوت معنی­دار در کاربرد فراگفتمان و انواع راهبردهای آن در نمونۀ بارز گفتمان علمی زبان فارسی که همانا مقالات پژوهشی حوزه­های علمی مختلف است، مورد توجه قرار می­گیرد. فراگفتمان تبادلی جهت سازماندهی اطلاعات گزاره­ای متن به کار می­رود و مشتمل بر پنج راهبرد گذار، نشانگر قالبی، نشانگر درون­متنی، گواه­نما و تأویل­نما است. پژوهش حاضر در صدد آن است تا با رویکردی پیکره­بنیاد3 و بر اساس انگارۀ هایلند (2005) به واکاوی فراگفتمان تبادلی4در مقالات علمی پژوهشی زبان فارسی بپردازد. بدین منظور، تعداد 120 مقاله علمی پژوهشی در سه حوزه علوم انسانی، علوم پایه و فنی مهندسی از پیکرۀ محک سمیم انتخاب و با تلفیق روش رایانه­ای (نرم­افزار واژه­نمای انت­کانک) و دستی به شناسایی و استخراج نشانگرهای فراگفتمان تبادلی و طبقه­بندی آنها پرداخته شد. تجزیه و تحلیل داده­ها حاکی از آن است که بر اساس آزمون آماری SPSS، تفاوت معنی­داری در کاربرد فراگفتمان تبادلی میان مقالات سه حوزۀ علمی مذکور وجود دارد، این امر دلالتی است بر این که  گرچه مقالات علمی به ژانر واحد (گفتمان علمی) تعلق دارند اما از ماهیت حوزۀ علمی وابسته نیز متأثر می­شوند. بازبینی تفکیکی انواع راهبردهای فراگفتمان تبادلی نشان می­دهد که از میان آنها، تنها نشانگرهای قالبی به طور یکسان میان سه حوزۀ علمی گوناگون توزیع شده­اند و وجود تفاوت معنی­دار در بسامد رخداد راهبردهای گذار، نشانگر درون­متنی، گواه­نما و تأویل­نما میان حوزه­های علمی مورد بررسی محرز می­گردد.



[1]. Metadiscourse.3. Corpus-based .4. Interactive metadiscourse.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Corpus- based Investigation of Interactive Metadiscourse in the Persian Research Articles: Hylandʼs Model (2005)

نویسندگان [English]

  • Tahereh Taremi 1
  • Giti Taki 2
  • pakzad yousefian 2
1 Ph.D. Candidate, English Language and Literature, University of Sistan and Baluchestan
2 Assistant Professor, English Language and Literature, University of Sistan and Baluchestan
چکیده [English]

Metadiscourse as a key term in discourse analysis involves coherensive and interpersonal features which helps the connection between the text and the context with the aim of communicating with the audience, organizing the text and interpreting it by the audience. To achieve a coherent text in academic discourse, authors should use metadiscourse, its types including interactive and interactional metadiscourse and their strategies appropriately.  So, the nature and the distribution of metadiscourse is of significance regarding their related scientific fields. The present study seeks to explore “interactive metadiscourse” based on Hylandʼs model (2005) and corpus-based approach in the specified instance of Persian academic discourse which is referent researches. Interactive metadiscourse is used to organize the propositional informations of the text with five strategies including transitions, frame markers, endophoric markers, evidentials and code glosses. The aim of this study is determining and comparing the frequency of occurrences of different kinds of interactive metadiscourse markers in referent researches. Hence, we identified and extracted the interactive metadiscourse markers in 120 Persian referent researches of various scientific fields on humanities, basic science and engineering using Mahak Samim corpus and AntConc software program then we investigated them by manual method too and classified them in five groups of metadiscoursal strategies. Data analysis shows that there is a significant difference in the use of interactive metadiscourse markers in Persian referent researches of three scientific disciplines. This result indicates that although scientific articles belong to a unitary genre (academic discourse), they are also affected by the nature of the affiliated fields. Likewise, surveying interactive metadiscourse strategies shows that only “frame markers” are distributed equally among three scientific fields and the significant differences in the frequency of occurrences of transitions, endophoric markers, evidentials and code glosses among studied scientific fields are confirmed.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • “metadiscourse”
  • “interactive metadiscourse markers”
  • “Persian referent researches”
  • “Hylandʼs model (2005)”
  • “AntConc software program”
پهلوان­نژاد، محمدرضا و بتول علی­نژاد (1391). بلاغت مقابله­ای و بررسی فراگفتمان در انشاهای توصیفی فارسی‌زبانان و فارسی­آموزان عرب: پژوهش­نامه آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، سال اول، شمارۀ اول، پائیز و زمستان، 79- 100.

حاجیان، شهره (1391). بررسی شاخص­های فراگفتمان در مقالات فارسی و انگلیسی در زمینه ادبیات، پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکده زبان­های خارجی، دانشگاه شیراز.

یزدانی، سارا، شریفی، شهلا و الیاسی، محمود (1395). بررسی مقایسـه­ای فراگفتـمان­های اخبار روزنامه­های انگلیسی و فارسی در مورد حادثۀ یازده سپتامبر، مجلۀ زبانشناسی و گویش‌های خراسان، دانشگاه فردوسی مشهد، سال 8، شمارۀ 15، 27- 51.

Abdi, R. 2011. Metadiscourse Strategies in Research Articles: A Study of the Differences across Subsections, The Journal of Teaching Language Skills, 3 (1): 1- 16.

Ädel, A. 2006. Metadiscourse in L1 and L2 English, John Benjamins,  Philadelphia.

Anthony, L. 2011. AntConc (Version 3.2.2) [Computer Software] Waseda University, Tokyo, Japan Available from http: // www. antlab. sci. waseda. ac. jp /

Balood, S. 2014. Meta-Discourse and Discourse Markers in the Writing of Iranian and Native Speakers of English in Applied Linguistic Journals, M.A. thesis in Teaching English as a Foreign Language, Faculty of Literature and Humanities, Shiraz University.

Congjun, M. et al. 2015. The Use of Metadiscourse for Knowledge Construction in Chinese and English Research Articles, Journal of English for Academic Purposes, 20: 135- 148.

Conrad, S. 2002. Corpus Linguistic Approaches for Discourse Analysis, Annual Review of Applied Linguistics, 22: 75–95.

Crismore, A. 1984. The Rhetoric of Textbooks: Metadiscourse, Journal of Curriculum Studies, 16(3): 279-296.

ـــــــــــــــــ. 1989.Talking with readers: Metadiscourse as rhetorical act, New York: Peter Lang Publishers.

Dafouz-Milne, E. 2003.Metadiscourse revisited: A contrast study of persuasive writing in professional discourse, EstudiosIngleses de la Universidad Complutense, 11: 29-52.

ـــــــــــــــــــــ. 2008. The pragmatic role of textual and interpersonal metadiscourse markers in the construction and attainment of persuasion: A cross-linguistic study of newspaper discourse, Journal of pragmatics. 40 (1): 95-113.

Fairclough, N. 1992. Discourse and Social Change, Cambridge: Polity Press.

Ghahremani Mina, K., and Biria R. 2017. Exploring Interactive and Interactional metadiscourse Markers in Discussion Sections of Social and Medical Science Articles, IJREE, 2 (4):11-29.

Hajian, Sh. 2013. Metadiscourse Markers in English and Persian Articles on Literature, M.A. thesis in Teaching English as a Foreign Language, Faculty of Literature and Humanities, Shiraz University. [In Persian].

Hempel, S., and L. Degand. 2008. Sequencers in different text genres: Academic writing, journalese, and fiction, Journal of Pragmatics, 40(4): 676-693.

Hewings, M. 2006. Introduction. In: Hewings, M. (ed.), Academic Writing in Context: Implications and Applications (79–92), London: Continuum.

Hu, G., and Cao, F. 2011. Hedging and boosting in abstracts of applied linguistics articles: A comparative study of English- and Chinese, Medium journals, 5(3): 234-246.

Hyland, K. 1998b. Persuasion and context: the pragmatics of academic metadiscourse, Journal of Pragmatics, 30: 437- 55.

ـــــــــــــــ. 1999a. Disciplinary discourses: writer stance in research articles. In C. Candlin and K. Hyland (eds), Writing: Texts, Processes and Practices (99- 121), London: Longman.

ـــــــــــــــ. 2000. Disciplinary Discourses: Social Interactions in Academic Writing, London: Longman.

ـــــــــــــــ. 2005. Metadiscourse: Exploring writing in interaction, London: Continuum.

Hyland, K., and P. Tse. 2004. Metadiscourse in academic writing: a reappraisal, Applied Linguistics, 25 (2): 156–177.

Martin, J., and D. Rose. 2003. Working with Discourse: Meaning Beyond the Clause, London: Continuum.

Mirshamsi, A. S., and H. Allami. 2013. Metadiscourse Markers in the Discussion/Conclusion Section of Persian and English Master's Theses, journal of teaching language skills, 32 (3): 23- 40.

Pahlevannezhad, M. R., and Alinezhad, B. 2013. Contrastive Rhetorics and the Study of Metadiscourse in Persian Native Speakers’ and Arab Learners’ Compositions. Journal of Teaching Persian to Speakers of Other Languages, 1 (1): 79-100. [In Persian].

Shekouhi, H., and A. Talati BaghSiahi. 2009. metadiscourse functions in English and Persian Sociology Articles: A Study in Contrastive Rhetoric, pozań studies in contemporary linguistics, 45 (4): 549- 568.

Sultan, A. H.J. 2011. A contrastivestudy of metadiscoursein Englishand Arabic linguistics research articles, ActaLinguistica, 5 (1): 28- 41.

Swales, J. M. 1990. Genre Analysis: English in Academic and Research Settings, Cambridge University Press.

Thomas, S., and T. Hawes. 1994. Reporting verbs in medical journal articles, English  for Specific Purposes, 13: 129- 48.

VandeKopple, W. J. 1985. Some explanatory discourse on metadiscourse. College Composition and Communication,  36: 82–93.

Williams, J. M. 1981. Ten Lessons in Clarity and Grace, 2nd ed., Chicago: University of Chicago Press.

Yazdani, S., Sharifi, Sh., and Elyasi, M. 2017. A Comparative Study of Metadiscourse Markers in English and Persian News Reports about the September 11 Event. Journal of linguistics and Khorasan Dialects. 8 (15): 27- 51. [In Persian].