بررسی تسلط دانش‌‌‌‌آموزان دوزبانۀ ‌‌‌آذربایجانی- فارسی بر تکواژهای وابستۀ هم‌‌‌نام فارسی در چارچوب انگارۀ چهار تکواژ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات دانشگاه فرهنگیان

چکیده

پژوهش حاضر، تسلط دانش‌‌‌آموزان دوزبانۀ آذربایجانی-فارسی بر تکواژهای وابستۀ هم‌‌‌نام فارسی را بر اساس انگارۀ چهار تکواژ مطالعه کرده است. خطا در کاربرد تکواژهای وابستۀ هم‌‌‌نام فارسی از نوشته‌‌های 60 نفر از دانش‌‌‌آموزان دختر و پسر پایه‌‌های چهارم و پنجم ابتدایی روستاهای مرزی منطقۀ ارشق واقع در استان اردبیل، استخراج گردید و دسته‌‌‌بندی شد. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است. نخست تکواژهای وابستۀ هم‌‌نام فارسی در چارچوب انگارۀ چهار تکواژ، به تکواژهای محتوایی (ریشۀ فعل‌‌‌ها)، تکواژهای نظام‌‌مند متقدم (واژه‌‌‌‌بست ملکی، واژه‌‌‌‌بست نکره و ...) و تکواژ نظام‌‌‌مند بیرونی متأخر (تکواژهای اول شخص و دوم شخص مفرد فعل) دسته‌‌‌بندی شد. سپس فراوانی و درصد خطاهای دانش‌‌آموزان در کاربرد تکواژهای وابستۀ هم‌‌‌نام فارسی مشخص گردید تا بر مبنای طبقه‌‌‌بندی تکواژها در انگارۀ چهار تکواژ تحلیل شود. نتایج تحلیل داده‌‌‌ها نشان داد که میزان خطای دانش‌‌‌آموزان پایۀ پنجم در کاربرد تکواژهای وابستۀ هم‌‌‌نام فارسی نسبت به خطاهای دانش‌‌‌آموزان پایۀ چهارم کمتر است؛ بنابراین تسلط دانش‌‌‌‌آموزان بر کاربرد تکواژها، با ارتقاء به پایۀ‌‌ تحصیلی بالاتر و تقویت توانش زبانی بهبود می‌‌‌یابد. فراوانی بالای خطاهای دانش‌‌‌آموزان هر دو پایۀ چهارم و پنجم در کاربرد تکواژهای اول شخص مفرد و دوم شخص مفرد فعل در مقایسه با جفت تکواژهای هم‌‌‌نام آنها بیانگر آن است که دانش‌‌‌آموزان دوزبانۀ آذربایجانی-فارسی تکواژهای شخص و شمار فعل را دیرتر یاد می‌‌‌‌گیرند. از این رو یادگیری تکواژهایی که بر روابط دستوری دلالت دارند و در لایۀ بیرونی‌‌‌تر سطوح انتزاعی تولید گفتار انتخاب می‌‌‌‌شوند، نسبت به یادگیری تکواژهایی با معنای پربارتر و انتخاب‌شده در سطح مفهومی، دیرتر اتفاق می‌‌‌‌افتد؛ بنابراین بین ماهیت تکواژها (فعال شدن و انتخاب در سطوح انتزاعی) و ترتیب یادگیری آنها طبق طبقه‌‌‌بندی تکواژهای وابستۀ هم‌‌‌‌نام در چارچوب انگارۀ چهار تکواژ، ارتباط وجود دارد. نتایج این پژوهش همسو با یافته‌‌‌های پژوهش‌‌‌‌های پیشین (ویی، 2000 و ...) نشان می‌‌‌‌دهد که انگارۀ چهار تکواژ از کارایی لازم برای تبیین ترتیب یادگیری تکواژهای زبان دوم برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Acquisition of Persian Homonymous Bound Morphemes by Azerbaijani/Persian Bilinguals Based on 4-M Model

نویسنده [English]

  • abdolhossein heydari
Assistant Professor, Department of Language and Literature, University of Farhangian.
چکیده [English]

Affix ordering is a theoretical discussion in morphology. There has been some debate over the existence of general principles or mechanisms governing affix ordering. In this regard, we can point to three principal approaches. The first approach named the stratum-oriented model (Siegel, 1974; Allen, 1978; Kiparsky, 1982; Mohanan, 1986), believes that lexicon has a layered structure and can determine the affixes' combinations. The second approach relies on Selectional Restrictions' affix oriented (Fabb, 1988; Plag, 1999). These restrictions include restrictions of the group of affixes and phonological, morphological, semantic, and syntax restrictions. This approach claims that the description of possible and impossible combinations of affixes is related to describing the functions of restrictions. The third approach formed the theoretical framework of the present study by providing a psycho-linguistic model based on this idea that the affix ordering is a function of the degree of parsability of affixes from their bases (Hay 2000; 2002). According to this approach, affixes parsed easily in language processing cannot stay near the base relative to the affixes with a lower degree of parsability. Plag (2003) called the approach as Complexity-Based Ordering (CBO). The question is that how can we describe the Persian derivational prefixes ordering based on the CBO framework. For this reason, by selecting 17 prefixes 2200 derivational words extracted from database. By considering prefixes co-occurrences the rank of each prefix was obtained by using directed-graph and upper triangle square matrixes. According to this theoretical framework, by using frequency of derivational words and bases we could draw the scatter plot and determined the rank of type and token frequency ratio. Finally, according to data and by using the rank of parsability, type and token frequency ratio, we assessed the continuum of Persian prefixes ordering. Similar to Hay and Plag (2004) findings, this approach can describe Persian prefixes ordering as well as English affixes ordering

کلیدواژه‌ها [English]

  • "affix ordering"
  • "Complexity-Based Ordering Approach"
  • "Persian derivational Prefixes"
  • "rank of parsability"
  • "ratio of parsability"
بکنوف، استم و همکاران (1398). خطاهای نوشتاری فارسی‌‌‌آموزان قزاق: مطالعه‌‌ای بر پایۀ انگارۀ کوردر، پژوهش‌‌‌‌های زبانی، 10 و 2، صص65-45.
پروانه‌پریخانی، حسن (1383). بررسی خطاهای نوشتاری دانش‌آموزان سطح متوسط آذری‌زبان در یادگیری زبان فارسی، تهران، رسالۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علامۀ طباطبایی.
حیدری، عبدالحسین (1397). تحلیل کاربرد تکواژهای وابسته به اسم در نوشتار دانش‌آموزان دوزبانۀ ترکی‌‌آذربایجانی-فارسی بر اساس انگارۀ چهار تکواژ، آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌‌زبانان، 7 و 2 (پیاپی 16)، 164صص-147.
شقاقی، ویدا (1387). مبانی صرف، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌‌ها (سمت).
عزیزی، نعمت‌‌اللّه و کهزادی، محمد (1393). تحلیل خطاهای انشایی دانش‌‌‌آموزان دوزبانۀ پایۀ پنجم شهر سنندج، تدریس پژوهی،2 و 1، صص 32-19.
متولیان‌نائینی، رضوان و ملکیان، رسول (1393). تحلیل خطاهای نحوی فارسی‌‌‌آموزان اردوزبان، آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌‌زبانان، 3 و 1 (پیاپی 6)، صص 64-31.
منشی‌‌زاده، مجتبی و خان‌بابازاده، کیومرث (1393). خطاهای نحوی تالشی‌‌زبان‌‌ها در کاربرد زبان فارسی، آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌‌زبانان، 3 و 1 (پیاپی 6)، صص 135-117.
Azizi, N. & Kohzadi, M. 2014. The Writing Errors Analysis of the Fifth GradBilingual Students in Sanandaj. Research in Teaching, 2 (1), 19-32. [In Persian]
Bailey, N., Madden, C., & Krashen, S. D. 1974. Is there a “natural sequence” in adult second language learning? Language Learning, 24 (2), 235-243.
Bakenov, A., Mirzaei Hassarian, M., & Golpour, L. 2020. Writing errors analysis of Kazakh Persian language learners based on Corder Model. Journal of Language research, 10 (2), 45-65. [In Persian]
Corder,  S.  P.  1982.  Introducing  Applied  Linguistics. Harmondsworth, England, Penguin Books. [first published in 1973].
Crystal, D. 1986. Listen to your child. London: Penguin Books LTd.
Dulay,  H.  C.,  &  Burt,  M.  K.  1973.  Should  we  teach  children  syntax?  Language Learning, 23(2), 245-258.
Ellis,  N.  C.  2006.  Selective  attention  and  transfer  phenomena  in  L2  acquisition: Contingency, cue competition, salience, interference, overshadowing, blocking, and perceptual learning. Applied Linguistics, 27(2), 164-194.
Gass,  S.  M.,  &  Selinker,  L.  2001. Second  language  acquisition:  An  introductory course (2nd ed.). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Goldschneider,  J.  M.,  &  DeKeyser,  R.  M.  2001.  Explaining  the  “natural  order  of  L2 morpheme  acquisition”  in  English:  A  meta analysis  of  multiple  determinants. Language Learning, 51(1), 1-50.
Hamp, E., Joos, M., Housholder, F., & Austerlitz, R. 1995. Readings in Linguistics I & II. University of Chicago Press.
Hakuta,  K.  1976.  A  case  study  of  a  Japanese  child  learning  English  as  a  second language. Language Learning, 26(2), 321-351.
Heydari, A. 2018. Analyzing the use of the dependent morphemes of noun in Azerbaijani/Persian bilinguals’ writing based on 4-M model. Journal of Teaching Persian to Speakers of Other Languages, 7(2), 147-164. [In Persian]
Hulstijn,  J.  H.  2015.  Discussion:  How  different  can  perspectives  on  L2  development be?. Language Learning, 65(1), 210-232.
Keshavarz,  M.  H.  2012.  Contrastive  Analysis  and    Error  Analysis. Tehran: Rahnama Press. [first published in 1993].
Krashen, S. D. 1977. Some issues relating to the Monitor Model. In H. D. Brown, C. Yorio and R. Crymes (Eds.) On TESOL'77: Teaching and Learning English as a Second Language: Trends in Research and Practice. Washington: TESOL, pp.144-158.
ـــــــــــــــــــــــ.  2009.  Principles  and  practice  in  second  language  acquisition. Retrieved April, 7, 2015, from http: // ibatefl. Com / wpcontent / uploads /2012/ 08/ Principles and Practice-in -L2-Acquisition. pdf
Kwon, E. Y. 2005. The" natural order" of morpheme acquisition: A historical survey and  discussion  of  three  putative  determinants.  Teachers  College,  Columbia University Working Papers in TESOL & Applied Linguistics, 5(1).
Levelt, W. J. M. 1989. Speaking: From Intention to Articulation. Cambridge, MA: MIT Press.
Luk,  Z. P. S., & Shirai,  Y. 2009.  Is the acquisition order of  grammatical morphemes impervious  to  L1  knowledge?  Evidence  from  the acquisition  of  plural -s,  articles, and possessive ’s. Language Learning, 59(4), 721-754.
Monshizade, M., & KHanbabazade, K. 2014. Syntactic errors of Talishi-speaking learners in Persian. Journal of Teaching Persian to Speakers of Other Languages, 1(6), 117-135. [In Persian]
Motavalian Nayini, R. & Malekian, R. (2014). Analyzing the syntactic errors of Urdu-speaking learners of Persian. Journal of Teaching Persian to Speakers of Other Languages, 1, 31-64. [In Persian]
Myers-Scotton, C. 1997. Code-switching. In F. Coulmas (ED.), The handbook of Sociolinguistics (pp. 217-237). London: Blackwell.
Myers-Scotton, C. 2002. Contact linguistics: Bilingual encounters and grammatical  outcomes. Oxford: Oxford University  Press.
Myers-Scotton, C. 2006. Multiple Voices: An introduction to bilingualism. Malden,  MA: Blackwell.
Myers-Scotton, C. 2008. Language contact: Why outsider system morphemes resist transfer. Journal of Language Contact, 2, 21– 41.
Parvaneh Parikhani, H. 2004. Analyzing writing errors of Azari students in learning Persian. M. A. dissertation. Allameh Tabatabai university. [In Persian]
Shaghaghi, V. 2007. An Introduction to Morphology. Tehran: SAMT. [In Persian]
Wei, L. 2000. Types of morphemes and their implications for L2 morpheme acquisition. International Journal of Bilingualism, 4(1),
     29ـــ43.