آهنگ تعارفات در زبان فارسی

رضوی, مرضیه سادات; مدرسی قوامی, گلناز

doi:10.22059/jolr.2023.354881.666826

آهنگ تعارفات در زبان فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مرضیه سادات رضوی

گلناز مدرسی قوامی

گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامۀ طباطبائی، تهران، ایران.

10.22059/jolr.2023.354881.666826

چکیده

تعارف‌ در فرهنگ ایرانی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و جلوه‌های زبانی آن نیز متنوع و شایان‌توجه‌اند. چون تعارفات در بافت تعاملات زبانی گویشوران زبان فارسی به کار می‌روند، انتظار می‌رود که آهنگ گفتار در بیان این تعارف‌ها متأثر از عوامل گفتمانی و از بافتی به بافت دیگر متفاوت باشد. در این پژوهش، از رویکرد برزیل (1975، 1978، 1997) و برزیل و همکاران (1980) به آهنگ برای بررسی ویژگی‌های آهنگین تعارف‌های فارسی استفاده شد. ویژگی این رویکرد نسبت به دیگر رویکردهای تحلیل الگوهای آهنگ تمرکز و توجه آن به تأثیر بافت کلامی بر الگوهای آهنگ است. هر یک از این الگوها معنای خاص خود را دارند. در اینجا منظور از «معنا» مفاهیمی نگرشی مانند «متعجب» یا «متوقع» یا مفاهیمی دستوری مانند «پرسشی» یا «خبری» نیست. بلکه منظور نقش تعاملی آهنگ است یعنی ارزیابی مستمر گفتمان توسط گوینده و انتخاب الگوی آهنگ مناسب با هدف دستیابی به پیوستگی و انسجام در گفتمان. به همین منظور، نواخت و سطح برجستگی هجاهای آغازه (کلید) و نواختی (پایانه) در 29 عبارت تعارف در سریال هیولا با استفاده از نرم‌افزار پرت برچسب‌زنی و تحلیل شد. نتایج نشان داد که نواخت غالب در این عبارت‌ها از نوع افتان یا هموار است. سطوح زیروبمی کلید عمدتاً میانه و زیر و پایانه عمدتاً میانه بود. پس از آن از آنجا که الگوهای آهنگین هر نمونه از تعارف‌های زبانی فارسی وابسته به بافت موقعیتی و کلامی آن است و بررسی همۀ نمونه‌های گردآوری‌شده در این پژوهش در مقاله حاضر ممکن نیست، عبارت ̓قربونت برم̒ به عنوان یک نمونه از تعارف‌ها که با 4 رخداد پرتکرارترین تعارف در پیکره این پژوهش نیز بود، انتخاب شد و به طور جداگانه تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهند که عبارات تعارف علی‌رغم کلیشه‌ای بودن و ثبات واژگانی ـ نحوی می‌توانند تحث تأثیر قراردادهای اجتماعی ادب، روابط قدرت، پیش‌بینی قضاوت شنونده و انتظار موافقت شنونده الگوهای آهنگین متفاوتی را نشان دهند.

کلیدواژه‌ها

عبارت‌های تعارف

آهنگ گفتمان

نواخت

کلید

پایانه

زبان فارسی

موضوعات

برای مشاهده مقالات مرتبط با موضوع، روی نام موضوع کلیک کنید.

عنوان مقاله English

The Intonation of Ta’arof in Persian

نویسندگان English

Marzieh Sadat Razavi

گلناز مدرسی قوامی

Department of Linguistics, Faculty of Persian Literature & Foreign Languages, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran

چکیده English

Ta’arof has a special place in the Iranian culture and its linguistic repesentations are various and considerable. Since Ta’arof expressions are used in interactive contexts by native speakers of Persian, it is expected that the intonation patterns of these expressions be affected by discourse factors and vary as a function of context. The present study adopts Brazil’s (1975, 1978, 1997) and Brazil et al.’s (1980) approach to intonation with the main purpose of investigating the intonation patterns of Ta’arofs in Persian. The distinguishing feature of Brazil’s approach to intonation is its focus on the effect of discoursal context on intonation patterns each with a meaning of its own. In his approach, “meaning” does not refer to attitudes such as “surprised” or “expectant”, nor to grammatical meanings such as “interrogative” or “declarative”. Rather, it refers to the interactive role of intonation i.e., constant evaluation of discourse by the speaker and choosing the appropriate intonation pattern to achieve coherence and cohesion in discourse. To this end, the intonation features of tone and the prominence level of the onset (key) and tonic (termination) syllables were annotated and analyzed using the Praat software in 29 Ta’arof expressions in the Iranian series Hayula. Results showed that the dominent tone in these expressions is level or fall. Keys were mostly mid or high, while terminations were mostly mid. Considering the fact that intonation patterns of each Ta’arof expression depends on its situational and discoursal context, the Taarof expression ̒Gorbunet beram̓ ‘(lit.) may I be sacrificed for you’ with 4 different representations was chosen and analysed as one of the most frequent Ta’arof expression in the corpus of this study. Results showed that Ta’arof expressions although fixed lexically and syntactically, show different intonation patterns due to the influence of social norms such as politeness, power relations, the prediction of listener’s judgment, and listener’s agreement expectation.

کلیدواژه‌ها English

Ta’arof expressions

discourse intonation

tone

key

termination

Persian

آریان‌پور کاشانی، عباس و آریان‌پور کاشانی، منوچهر (1353). فرهنگ آریان‌پور، تهران، امیرکبیر.

انوری، حسن (1385). فرهنگ فشرده سخن، جلد اول، چاپ سوم، تهران، سخن.

ایزدی، احمد (1397). کاوشی در وجهه در تعارف ایرانی، پژوهش‌های زبان‌شناسی،2(19)، صص 67-82.

دانشگر، محمد (1381). تعارف و فرهنگ آن نزد ایرانیان، نامه پارسی، 7 (2)، صص57-72.

دهخدا، علی‌ اکبر (1342). فرهنگ لغت دهخدا، تهران، چاپخانه دانشگاه تهران.

فایکا، زورن (1395). ادب و تعارف در ایران. پژوهش‌های ایران‌شناسی. 6 (1)، صص105-124

علیرضائی، شایلی (1387). تعارف در فرهنگ مردم ایران. فصل‌نامه نجوای فرهنگ، 3 (9)، صص101-114

شهبازی، امین (1395). تجزیه و تحلیل کاربردهای تعارف‌های زبان فارسی: بررسی دیدگاه زبان‌آموزان غیرفارسی‌زبان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامۀ طباطبائی.

مدرسی قوامی، گلناز (1394). فرهنگ توصیفی آواشناسی و واج‌شناسی، تهران، علمی.

Alirezaei, Sh. 2017. Ta’arof in the culture of Iranian People. The whisper of culture. 8&9, 101-114. [in Persian].

Anvari, H. 2003. Condensed dictionary of sokhan. (3^rded.). Sokhan Publisher. [in Persian].

Arianpour, Kashani A. & Arianpour Kashani, A. 1975. English-Persian academic dictionary. Amir Kabir. Tehran. [in Persian].

Astruc, L. & Vanrell, M. D. M. 2016. Intonational phonology and politeness in L1 and L2 Spanish. De Gruyter Mouton. 28(1), 91-118. DOI 10.1515/probus-2016-0005

Brazil, D. 1975. Discourse Intonation I. Birmingham: English Language Research Monographs.

Brazil, D. 1978. Discourse Intonation II. Birmingham: English Language Research Monographs.

Brazil, D. 1997. The communication value of intonation in English. Cambridge University Press.

Brazil, D., Coulthard, M. & Johns, C. 1980. Discourse intonation and language teaching. Longman.

Brown, P. 2015. Politeness and language. Informational encyclopedia of social & behavioral sciences (2^nd Ed.). 18, http: // dx. doi. Org / 10. 1016 / B978-0-08-097086-8.53072-4

Borràs-Comes, J., Sichel-Bazin, R. & Prieto, P. 2015. Vocative intonation preferences are sensitive to politeness factors. Language and speech. 58 (1), 68-83. DOI: 10.1177/0023830914565441

Chun, D. M. 2002. Discourse Intonation in L2: From Theory and Research to Practice. Amsterdam /Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.

Daneshgar, M. 2011. Ta’arof and its culture among Iranian. Persian Letter Summer. 7 (2), 57-72 [in Persian]

Daniel, M. & Spencer, A. 2009. The vocative: An outline case. In A. Malchukov & A. Spencer (Eds.), The Oxford handbook of case (pp. 626–634). Oxford: Oxford University Press.

Dehkhoda, A. A. 1931. Dehkhoda dictionary. Tehran University publisher.

Delongovà, M., 2013, April. Intonation patterns expressing politeness in English requests and commands and their cross-language perception [Doctoral Dissertation, Filozofickà fakulta University Palackého]. Semantic Scholar.

Duryagin,p., & Fokina, M. 2022. Perception of prosodic and aspectual cues to politeness in teacher directives in L1 and L2 Russian. Journal of Language and Education, 8(1), 23-37. http: // doi. Org / 10. 17323 / jle. 2022. 11859

Estellés, M. & Marco, M. A. 2014. Evidentials, politeness and prosody in Spanish: A corpus analysis. Journal of Politeness Research. 10(1), 29-62. DOI 10.1515/pr-2014-0003

Faika, Z. 2016. Courtesy and complements in Iran. Iranian Studies. 6(1), 104-125. [In Persian] 10.22059/JIS.2016.60597

Goh, C. 2000. A discourse approach to the description of intonation in Singapore English. In A. Brown, D. Deterding & E. L. Low. (Eds.) 2000. The English Language in Singapore: Research on Pronunciation. Singapore Association for Applied Linguistics, Singapore. pp. 35-45. Chapter 4.

Hirose, K. and Kawanami, H. and Ihara, N. 1997. Analysis pf intonation in emotional speech. INT-1997, 185-188.

Hübscher, I, Prieto, P. & Borràs-comes, J. 2017. Prosodic mitigation Characterizes Catalan formal speech: the frequency code reassessed. Journal of phonetics. 65, 145-150. DOI: 10.1016/j.wocn.2017.07.001

Izadi, A. 2017. An investigation of face in taarof. Journal of Linguistic Research, 10(2), 67-82. doi: 10.22108/jrl.2018.111257.1214 [in Persian]

Koutlaki, S. 2002. Offers and expressions of thanks as face enhancing acts: tae’arof in Persian. Journal of Pragmatics 34(2002), 1733-1756.

Lee, A. J., Mason, M. F. & Malcomb, C. S. 2022. Beyond cheap talk accounts: A theory of politeness in negotiations. Research in organizational behavior. 1-16, https://doi.org/10.1016/j.riob.2021.100154

Leech, D. 1999. The distribution and function of vocatives in American and British English conversation. In Hasselgård & S. Oksefjell (Eds.), Out of corpus. 1-7-118, Amsterdam. Rodopi

Modarresi, G. 2015. A descriptive dictionary of phonetics and phonology. Tehran: Elmi. [In Persian].

Navarro, A. H. & Cabedo-Nebot, A. (2014). On the importance of the prosodic component in the expression of linguistic im/politeness. Journal of Politeness Research. 10(1), 5-27. DOI 10.1515/pr-2014-0002

Parrott, L. A. 2010. Vocatives and other direct address forms: A contrastive study. In A Grѳnn, & I Marijanovic (Eds.), Russian in contrast, Oslo Studies in Language, 2(1), 2111-229.

Shahbazi, A. 2016. The analysis of the functions of Persian/ Farsi ritual politeness/comity (Taarof): investigating non-native Farsi learners' perception. M.A. Thesis. Faculty of Persian Literature and Foreign Languages. Allameh Tabataba'i University. [In Persian]

Sweet, H. 1890. A primer of spoken English. Oxford: Claredon Press.

Vergis, N. & Pell, M. D. 2018. Factors in the perception of speaker politeness: the effect of linguistic structure, imposition and prosody. Journal of politeness research. 16(1), 45-84. https://doi.org/10.1515/pr-2017-0008

Wells, J. C. 2006. English Intonation; an Introduction. Cambridge University Press.

Wichmann, A. 2015. Functions of intonation in discourse. In W. Blackwell (Eds.), The Handbook of English Pronunciation (pp. 175-189). John Wiley & Sons, Inc.

Winter, B.; Oh, G. E.; Hübscher, I; Idemaru, K.; Brown, L.; Prieto, P.; Grawunder, S. 2021. Rethinking the frequency code: a metanalytic review of the role of acoustic body size in communicative phenomena. Philosophical Transaction B. 1-13.

Zwicky, A. M. 1974. Hey, Whatsyourname! Papers from the tenth regional meeting, Chicago Linguistic Society. 10, 787-801. Chicago: Chicago Linguistic Society.