فصلنامه سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای را در خصوص استفاده از هوش مصنوعی مولد و فناوری‌های وابسته به آن (AI Tools) در تدوین مقاله‌ها اتخاذ کرده است. این سیاست‌ها بر مسئولیت‌پذیری انسانی، نظارت نقادانه و شفافیت تمرکز دارند.

هوش مصنوعی و نویسندگی

ابزارهای هوش مصنوعی نمی‌توانند به عنوان نویسنده یا هم‌نویسنده در مقاله فهرست شوند. نویسندگی مستلزم پذیرش مسئولیتِ اصالت و اعتبار اثر است که تنها توسط انسان‌ها قابل انجام است؛ چرا که نویسنده باید قادر به تأیید نسخه نهایی و موافقت با ارسال آن باشد.

موارد مجاز (ویرایش ادبی به کمک هوش مصنوعی)

استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای بهبود آثارِ موجود، مشروط به استفاده مسئولانه و نظارت انسانی مجاز است:

ویرایش متنی: استفاده برای بهبود وضوح زبان، دستور زبان، املا، نشانه‌گذاری، ساختار یا خوانایی متنِ اصلیِ نویسنده (شامل ترجمه ساده متن موجود) مجاز است. ایده‌پردازی: استفاده به روش موتورهای جستجوی سنتی برای یافتن رویکردهای روش‌شناختی یا شناسایی شکاف‌های پژوهشی (در مرحله پروپوزال) مجاز است. بصری‌سازی داده‌ها: استفاده برای تولید نمودارها، جداول یا اینفوگرافیک‌هایی که داده‌های تحلیل‌شده و موجودِ نویسنده را نمایش می‌دهند، بلامانع است. موارد غیرمجاز (تولید محتوا توسط هوش مصنوعی)

ابزارهای هوش مصنوعی نباید برای خلق یا پیش‌نویس محتوای اصلی یا جایگزینی تفکر نقادانه انسانی استفاده شوند.

تولید محتوا: استفاده از هوش مصنوعی برای نوشتن یا پیش‌نویس هر بخش اساسی از مقاله (چکیده، مقدمه، پیشینه پژوهش، روش‌شناسی یا نتیجه‌گیری) ممنوع است. جعل داده‌ها: تولید، دستکاری یا گزارش داده‌های پژوهشی، نتایج یا آمارهای درون‌متنی با استفاده از هوش مصنوعی مولد مطلقاً مجاز نیست. خلق تصاویر: استفاده از هوش مصنوعی برای خلق یا تغییر تصاویر و اشکال در مقاله‌های ارسالی مجاز نیست؛ مگر اینکه استفاده از آن بخشی از طرح یا روش‌شناسی پژوهش باشد که به‌طور تکرارپذیر در بخش روش‌ها شرح داده شود. خلق تصاویر هنری، طرح روی جلد یا چکیده‌های تصویری با هوش مصنوعی نیز ممنوع است. راستی‌آزمایی منابع: نویسندگان مسئول بررسی دقیق خروجی‌های هوش مصنوعی هستند، زیرا منابع تولیدشده توسط این ابزارها ممکن است نادرست یا ساختگی باشند. الزامات افشا

نویسندگان موظف‌اند در زمان ارسال مقاله، استفاده از هرگونه هوش مصنوعی مولد در فرآیند آماده‌سازی مقاله را اظهار کنند. این اظهارنامه باید در بخشی مجزا در انتهای مقاله (پیش از فهرست منابع) گنجانده شود و شامل موارد زیر باشد: ۱. نام ابزار/سرویس هوش مصنوعی مورد استفاده. ۲. نسخه ابزار (در صورت وجود). ۳. دلیل استفاده (هدف). ۴. تأیید این موضوع که نویسندگان محتوا را بازبینی و ویرایش کرده‌اند و مسئولیت کامل محتوای منتشرشده را بر عهده می‌گیرند. (نکته: ابزارهای پایه برای بررسی املا و نگارش که از هوش مصنوعی مولد استفاده نمی‌کنند، معمولاً نیاز به این اظهارنامه ندارند).

استفاده از هوش مصنوعی در داوری (داوران و سردبیران)

به منظور حفاظت از محرمانگی آثار و سلامت فرآیند داوری، بارگذاری آثار ارسالی یا هر بخشی از آن‌ها در ابزارهای هوش مصنوعی مولد یا مدل‌های زبانی بزرگ توسط داوران و سردبیران مطلقاً ممنوع است. هوش مصنوعی نباید جایگزین تخصص و تفکر نقادانه انسانی در ارزیابی علمی یا تصمیم‌گیری شود. اگر داوری صرفاً برای بهبود کیفیت زبان گزارش داوری خود از هوش مصنوعی استفاده کند، باید این موضوع را به اطلاع تیم تحریریه برساند.

 فصلنامه انتظار دارد تمامی آثار ارسالی، آثاری اصیل و منتشرنشده باشند که هم‌زمان برای هیچ نشریه دیگری ارسال نشده‌اند. ارسال هم‌زمان یک مقاله یا مقاله‌هایی با محتوای اساساً مشابه به چندین نشریه، رفتاری غیراخلاقی تلقی شده و غیرقابل قبول است. با این حال، برخی اشکال ارائه عمومیِ قبلی معمولاً مجاز هستند و مانع از پذیرش مقاله نمی‌شوند، مشروط بر اینکه نویسنده شفافیت کامل داشته باشد و در هنگام ارسال مقاله، موارد قبلی را افشا کند.

موارد مجاز انتشار قبلی

اشکال زیر از انتشار قبلی به‌طور کلی قابل قبول هستند، مشروط بر اینکه شفافیت و استناد مناسب حفظ شود:

۱. نسخه‌های پیش‌چاپ (Preprints): بارگذاری مقاله در سرورهای پیش‌چاپ قبل از ارسال یا هم‌زمان با ارسال به فصلنامه مجاز است و انتشار قبلی محسوب نمی‌شود. در صورت پذیرش مقاله، نویسنده باید رکورد پیش‌چاپ را با ارجاع به نشریه، درج دی.او.آی. و پیوند به نسخه نهایی بروزرسانی کند.

۲. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشگاهی: آثاری که پیش‌تر بخشی از یک پایان‌نامه یا رساله بوده‌اند، قابل پذیرش هستند. اگر پایان‌نامه در واسپارگاه سازمانی برخط عمومی دانشگاه قرار گرفته باشد، نویسنده باید در هنگام ارسال مقاله این موضوع را اعلام کند. نشریه انتظار ندارد که دسترسی به پایان‌نامه تا زمان انتشار مقاله‌های مستخرج از آن مسدود شود.

۳. مقاله‌ها و چکیده‌های همایش: ارائه چکیده یا پوستر در یک همایش معمولاً تأثیری بر صلاحیت مقاله برای انتشار نخواهد داشت. به همین ترتیب، انتشار یک «مقاله فنی» (Working Paper) یا مقاله همایش معمولاً مجاز است، مشروط بر اینکه نویسنده حق‌مؤلف را واگذار نکرده باشد یا مجوز انتشار انحصاری با برگزارکنندگان همایش امضا نکرده باشد. در صورت ارسال مقاله همایشی، انتظار می‌رود نویسنده پیش از ارسال به نشریه، محتوا را به شکلی اساسی گسترش داده باشد.

الزامات شفافیت

نویسندگان باید جزئیات آثار مرتبطی را که قبلاً منتشر کرده‌اند، یا در نوبت چاپ و یا تحت داوری دارند، از طریق استناددهی و ارجاع شفاف در زمان ارسال مقاله افشا کنند. این افشاگری موجب می‌شود که تاریخچه کامل اثر مستند شده و از مسائلی همچون «انتشار همپوشان» (Redundant Publication - انتشار تحقیقات یکسان بیش از یک بار) یا «خودسرقت علمی» (Self-plagiarism - بازاستفاده از متن خود بدون ارجاع مناسب) که هر دو غیراخلاقی هستند، جلوگیری شود.

نشریه از ابزارهای مشابهت‌یاب، مانند سامانه سمیم نور (https://www.samimnoor.ir) یا سامانة همانندجو (https://tik.irandoc.ac.ir) برای تأیید پایبندی به این سیاست‌ها و اطمینان از اصالت اثر استفاده می‌کند.

 نویسندگان می‌توانند آثار منتشرشده خود را به منظور رویت‌پذیری و تأثیرگذاری بیشتر در جامعه علمی، به اشتراک گذاشته و ترویج کنند. سیاست‌های اشتراک‌گذاری بسته به نسخه‌ای از مقاله که توزیع می‌شود، متفاوت است. از آنجا که فصلنامه از مجوز CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en) استفاده می‌کند، نویسندگان حقوق گسترده‌ای برای اشتراک‌گذاری عمومی محتوای خود دارند.

نسخه پیش‌چاپ: نویسندگان می‌توانند نسخه پیش‌چاپ خود را در هر زمان و هر مکان به اشتراک بگذارند. اشتراک‌گذاری پیش‌چاپ در سرورهای عمومی، مانند مخازن سازمانی یا سرورهای پیش‌چاپ (مانند ArXiv)، به عنوان انتشار قبلی تلقی نخواهد شد. در صورت پذیرش و انتشار نهایی مقاله در فصلنامه، نویسندگان باید نسخه پیش‌چاپ را از طریق شناسه دیجیتال (دی.او.آی.) به مقاله منتشرشده نهایی پیوند دهند.

نسخه پذیرفته‌شده (Accepted Manuscript - AM/AAM): با توجه به ماهیت «دسترسی آزاد» و مجوز CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en) نشریه، نویسندگان مجاز هستند نسخه پذیرفته‌شده خود را به‌صورت عمومی به اشتراک بگذارند؛ مشروط بر اینکه از طریق دی.او.آی. به نسخه نهایی منتشرشده لینک دهند.

نسخه منتشرشده نهایی (Published Journal Article - PJA): از آنجا که انتشارات فصلنامه به‌صورت دسترسی آزاد منتشر می‌شوند (دسترسی رایگان بلافاصله پس از انتشار)، این مقاله‌ها طبق شرایط مجوز CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en) قابل اشتراک‌گذاری عمومی هستند. نسخه نهایی منتشرشده به‌صورت آزاد در وب‌سایت نشریه در دسترس است و نویسندگان می‌توانند آن را با استفاده از لینک دی.او.آی. مقاله به اشتراک بگذارند.

اشتراک‌گذاری داده‌های پژوهشی: داده‌های پژوهشی زیربنای مقاله را تشکیل می‌دهند (اغلب از طریق مخازن داده)، اشتراک‌گذاری آنها به منظور افزایش شفافیت و تکرارپذیری، توصیه می‌شود.