دوره 15 (1403)
دوره 14 (1402)
دوره 13 (1401)
دوره 12 (1400)
دوره 11 (1399)
دوره 10 (1398)
دوره 9 (1397)
دوره 8 (1396)
دوره 7 (1395)
دوره 6 (1394)
دوره 5 (1393)
دوره 4 (1392)
دوره 3 (1391)
دوره 2 (1390)
دوره 1 (1389)
تعداد دوره‌ها 16
تعداد شماره‌ها 30
تعداد مقالات 242
تعداد نویسندگان 383
تعداد مشاهده مقاله 511,249
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 315,904
نسبت مشاهده بر مقاله 2112.6
نسبت دریافت فایل بر مقاله 1305.39
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده 1,168
تعداد مقالات رد شده 726
درصد عدم پذیرش 62
تعداد مقالات پذیرفته شده 172
درصد پذیرش 15
زمان پذیرش (روز) 297
تعداد پایگاه های نمایه شده 17
تعداد داوران 298

پژوهش‌های زبانی

دو فصلنامۀ­ پژوهش‌های زبانی، مقاله­‌های تحقیقی در حوزۀ زبان­شناسی نظری، کاربردی، حوزه­های وابستۀ فرهنگ و زبان‌های باستانی، مطالعات مربوط به گویش­‌های زبان‌های ایرانی و همچنین در‌بر‌گیرندۀ گرایش‌های متنوعی در حوزۀ مسائل زبان (آموزش زبان، زبان‌شناسی، نشانه- معناشناسی، جامعه‌شناسی زبان، روان‌شناسی زبان، کاربرد‌شناسی زبان و...) است.  علاوه بر آن مقالات حوزۀ نقد و بررسی کتاب را مورد اهتمام قرار می‌دهد. مقالات در این نشریه صرفا به زبان فارسی است، مقالات به زبان انگلیسی، هم دریافت می‌شود.این مجله دسترسی به تمامی مقالات خود را برای همگان آزاد گذاشته است. استفاده از مطالب مجله با ذکر منبع بلامانع است.حق کپی رایت مقالات برای نویسنده(گان) مقاله است. نویسنده (گان) مقاله هنگام چاپ مقاله حق انتشار اولیۀ مطالب را به مجلۀ «پژوهش‌های زبانی» واگذار می‌کنند. اما پس از آن می‌توانند فایل مقاله، بخشی و یا تمامی مطالب آن را در وبسایت‌ها، نشریات و کتاب‌ها با ذکر انتشار اولیه در مجلۀ پژوهش‌های زبانی منتشر کنند. این مجله نویسندگان را تشویق می‌کند تا با به اشتراک‌گذاری مقالات در فضای مجازی موجب اعتلای دانش شوند. 

معرفی مجله

عنوان مجله: پژوهشهای زبانی

صاحب امتیاز: دانشگاه تهران

ناشر: انتشارات دانشگاه تهران

 عنوان انگلیسی مجله: Journal of Linguistic Research

گروه علمی (موضوعی): علوم انسانی

زیر گروه: زبان- زبان شناسی

درجه علمی: علمی- پژوهشی

تاریخ آغاز اعتبار:  18/02/90

نوع داوری: دو سو ناشناس، گمنام و محرمانه

میانگین بازه زمانی بررسی اولیه مقالات دریافتی: حدود 3 هفته

میانگین بازه زمانی فرایند داوری پذیرش مقالات: 3-4 ماه، حداقل دو داور 

درصد پذیرش مقالات: 14درصد

فاصله انتشار: دو فصلنامه

زبان مجله:  فارسی (چکیده و منابع به انگلیسی و فارسی)

نوع انتشار:  الکترونیکی

نوع دسترسی: رایگان (تمام متن)

شاپا چاپـــــی: 9289 -2251

شاپا الکترونیکی: 3362- 2676

شیوه استناددهی: APA

تلفن:   61112999

رایانامه مجله:  jolr.ut.ac.ir

آدرس اینترنتی: https://jolr.ut.ac.ir

هزینه داوری مقاله:  دارد.

هزینه پذیرش نهایی و انتشار:  دارد.

حق‌مؤلف (کپی‌رایت) مقالات: مجله تابع قوانین بین‌المللی حق نشر همگانی کرییتیو کامنز است. حق‌مؤلف مقالات از آن نویسندگان است و نویسندگان مالک و صاحب حق‌مؤلف اثر خود هستند.

 کمیته بین‌المللی اخلاق نشر (کوپ): مجله «پژوهشهای زبانی » با احترام به قوانین اخلاق نشر، تابع راهنماها، اصول و قوانین کمیتۀ اخلاق در انتشار (COPE) است و از آیین‌نامۀ اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می‌کند.

سیاست مبارزه با سرقت ادبی و همانندجویی: بر اساس قرارداد با شرکت سیناوب تمامی مقالات ارسالی به نشریه پژوهشهای زبانی قبل از ورود به فرایند داوری از طریق نرم‌افزارهای مشابهت‌یاب، همتایاب و سمیم‌نور بررسی خواهند شد.

قابل توجه نویسندگان: مجله بعد از داوری و برای چاپ مقاله، هزینه دریافت خواهد کرد؛ اما  بازنشر اطلاعات در این پایگاه با ذکر منبع آزاد است. با توجه به درخواست کمیسیون نشریات علمی کشور، ثبت و نمایش شناسه رایگان ORCID و استفاده از رایانامه دانشگاهی یا سازمانی برای نویسندگان مقالات الزامی است. بنابراین، از نویسندگان محترم درخواست می‌شود قبل از ارسال مقاله به مجله نسبت به اخذ کد شناسه پژوهشگرORCID  و رایانامه دانشگاهی/سازمانی اقدام نمایند.

نویسنده مسئول مکاتبات: نویسنده مسئول مقاله می تواند عضو هیئت علمی یک دانشگاه، مرکز یا پژوهشگاه باشد و ارسال مقاله به مجله آزاد  و یا نامه تأییدیه مکتوب وی و فرم‌های ذیل همراه مقاله ارسال شود. دانشجویان دکتری- ارشد به تنهایی نمی‌توانند مقاله ارسال کننده نویسنده مسئول بر اساس توافق طرفین آزاد است. مسئولیت اطمینان از عدم سرقت ادبی، داده‌سازی و استفاده نادرست از هوش مصنوعی متوجه نویسندگان مقاله است.

فایل‌ها و فرم‌های لازم: فایل های ضروری که باید از طریق سامانۀ دریافت مقاله‌ها ارسال شوند:

 ۱. فایل اصلی مقاله (بدون نام نویسندگان و با رعایت راهنمای نویسندگان در قالب/تمپلت مجله) ( به بخش راهنمای نویسندگان رجوع کنید).

 ۲. فایل صفحه عنوان شامل مشخصات نویسندگان

 ۳. فرم تعهدنامه (باید شامل عنوان مقاله و نام و نام خانوادگی تمام نویسندگان باشد و به امضای همه نویسندگان رسیده باشد). ( به بخش راهنمای نویسندگان رجوع کنید).

 ۴. فرم تضاد منافع  و تعهد اثر (باید توسط نویسنده مسئول امضاء و به همراه فایل مقاله بارگذاری شود). ( به بخش راهنمای نویسندگان رجوع کنید).

قالب مقالات مجله: نسخه نهایی مقاله بعد از طی کردن مراحل داوری و پذیرش مقاله بایستی در قالب/تمپلت مقالات مجله ارسال شود. در غیر این صورت ترتیب اثر داده نخواهد شد. ( به بخش راهنمای نویسندگان رجوع کنید).

  ******************************************************

توجه: نویسندگان بایستی برای مقالات پذیرفته شده نهایی علاوه بر چکیده انگلیسی کوتاه، یک چکیده انگلیسی مبسوط بین 1000 تا 1200 کلمه تهیه  و در مقاله  مطابق تامپل نمونه قرار دهند و آن را به همراه سایر فایل های تکمیلی  از طریق سامانه نشریه ارسال نمایند. برای ویرایش چکیده انگلیسی می‌توان از هوش مصنوعی  به منظور بازبینی املاء و گرامر و  بازنویسی متن استفاده کرد..

مجله پژوهشهای زبانی برای بررسی اولیه، مبلغ 1500000 هزارریال به‌ عنوان هزینه داوری و در صورت پذیرش مقاله، مبلغ،4500000 هزار ریال به‌ عنوان هزینه انتشار (مجموع 6000000ریال ) دریافت خواهد کرد. به ‌همین‌ منظور، لازم است پس از اعلام دفتر نشریه، مبلغ یاد شده از طریق درگاه آنلاین موجود در سامانه پرداخت شود. به همین منظور لازم است پس از اعلام دفتر مجله مبلغ فوق به شماره حساب ۴۰۰۱۰۷۰۱۰۳۰۰۶۸۲۵ (شبا: IR830100004001070103006825) و شناسه واریز 314070174140107000000002002202 به نام تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران  نزد بانک مرکزی واریز و تصویر برگه واریزی به ایمیل مجله ارسال فرمایید.

اساتید، دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان گرامی، مجلهٔ «پژوهش‌های زبانی» در راستای گسترش فعالیت‌های خود، از این پس مقالات انگلیسی در حوزهٔ زبان‌شناسی نیز می‌پذیرد. این مجله با افتخار اعلام می‌کند که آمادهٔ دریافت مقالات بنیادی و کاربردی از صاحب‌نظران و متخصصان این رشته است.

                    

میگران                           

      samimnoor   مرکز اطلاع رسانی   سیویلیکا 

 سرقت ادبیDOI ORCID cop 

مجله پژوهشهای زبانی با انجمن زبان شناسی ایران همکاری دارد

مقاله پژوهشی
دستور تحمیل: نمود و نمود گردانی در زبان فارسی بر اساس رویکرد نقش و ارجاع
دستور تحمیل: نمود و نمود گردانی در زبان فارسی بر اساس رویکرد نقش و ارجاع

فائزه اسدی؛ رحمان ویسی حصار

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.398701.666928

چکیده
  در این جستار پدیدارهای نمود و تحمیل در زبان فارسی از منظر دستور نقش و ارجاع (ون ولین و فولی،1980؛1984) و رویکرد رودریگز (2014) در سطح محمول و لایه‌های نحوی هسته، کانون و بند در زبان فارسی بررسی می‌شود. روش انجام ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی اختلال واجی بی‌ثبات (IPD) بر مبنای مفاهیم عصبی پردازش گفتار و زبانشناسی شناختی درکودکان 5 تا 7 ساله فارسی زبان
بررسی اختلال واجی بی‌ثبات (IPD) بر مبنای مفاهیم عصبی پردازش گفتار و زبانشناسی شناختی درکودکان 5 تا 7 ساله فارسی زبان

صادق افتخاری فر؛ اعظم استاجی؛ سید فرید خلیفه لو

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2025.390884.666911

چکیده
  این مطالعه پژوهشی، با تمرکز بر بررسی اختلال واجی بی‌ثبات (IPD) در کودکان فارسی‌زبان سنین ۵ تا ۷ سال، از رویکرد زبان‌شناسی شناختی به ویژه دستور شناختی لانگاکر، نظریه‌ی سرنمون رش و مدل عصبی-زبانی دوگانه ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
نفی گسسته در ساخت‌های همپایۀ فارسی: رویکردی کمینه‌گرا
نفی گسسته در ساخت‌های همپایۀ فارسی: رویکردی کمینه‌گرا

مزدک انوشه

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.411384.666956

چکیده
  دو پدیدۀ نفی بند و حذف پسانحوی دست‌مایۀ پژوهش‌های فراوانی در دستور زایشی قرار گرفته‌اند و زبان‌شناسان ایرانی نیز در آثار خود به تفصیل این دو موضوع را بررسی و تحلیل کرده‌اند. اما این پژوهش به نوع خاصی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
پیش‌بینی یادسپاری متون روایی و توضیحی با رویکردی تجربی – محاسباتی: آزمون دو انگارة شناختی و کارآمدی انگارة بازنگری‌شده
پیش‌بینی یادسپاری متون روایی و توضیحی با رویکردی تجربی – محاسباتی: آزمون دو انگارة شناختی و کارآمدی انگارة بازنگری‌شده

حامد ذاکری؛ سحر بهرامی خورشید؛ مریم دانای طوس؛ مسعود قیومی

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.403361.666943

چکیده
  درک و یادسپاری متن از بنیادی‌ترین فرایندهای شناختی به شمار می‌رود و تبیین سازوکارهای آن می‌تواند هم در توسعة نظریه‌های علوم شناختی و هم در طراحی سامانه‌های هوشمند و محاسباتی مؤثر باشد. متون مکتوب ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی گفتمان استبداد کلامی در اثر
بررسی گفتمان استبداد کلامی در اثر"دکتر مصدق و نطق های تاریخی او" بر پایه ی رویکرد نقش گرا

محمد رضا پهلوان نژاد؛ آتوسا بابک

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2025.380810.666894

چکیده
  چکیده:د ر این مقاله سعی شده است، که تحلیلی نقش گرایانه و بر اساس فرانقش بینافردی هلیدی، از نطق های تاریخی دکتر مصدق، در دوره ی پنجم و ششم مجلس شورای ملی، به دست داده شود. هدف از این پژوهش این بوده است که ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
سلسله مراتب افعال حسی در زبان فارسی: رویکردی رده‌شناختی
سلسله مراتب افعال حسی در زبان فارسی: رویکردی رده‌شناختی

والی رضایی؛ طاهره ثامنیان

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.403152.666942

چکیده
  در زبان‌شناسی، رده‌شناسیِ افعال حسی در زبان‌های بسیاری از زوایای مختلف بررسی شده است؛ از طرفی، در بحث بررسی معنای واژه، افعال به عنوان یکی از ارکان اصلی زبان نقش مهمی در تفسیر معنا دارند. این مقولات ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
وجه‌نماهای “dabe” و “dabɑ” در کردی مکریانی
وجه‌نماهای “dabe” و “dabɑ” در کردی مکریانی

زانکو رادنیا؛ غلامحسین کریمی‌دوستان

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.407488.666948

چکیده
  وجهیت مقوله‌ای معنایی است که به گویشوران یک زبان اجازه می‌دهد تا به بیان موضع و دیدگاه خود نسبت به گزاره‌های زبانی مبادرت ورزیده و دربارۀ الزام و امکان وقوع گزاره‌ها صحبت کنند. هدف جستار حاضر بررسی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تحلیل گفتمانی انتقادی چندوجهی-بینامتنی از میدان نقش جهان به مثابه متن با تاکید بر بعد معنای تعاملی دیداری
تحلیل گفتمانی انتقادی چندوجهی-بینامتنی از میدان نقش جهان به مثابه متن با تاکید بر بعد معنای تعاملی دیداری

حبیب شهابی؛ مریم سادات غیاثیان؛ شیرین پورابراهیم

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.388128.666907

چکیده
  مفهوم «شهر به مثابه متن» به عنوان بخشی از مفهوم کلی‌تر «زبان شهر» بارها در طراحی شهری و نظریه معماری مورد توجه واقع و از آن به مثابه مبنایی یاد شده است که در بازنمایی تاریخ، فرهنگ و روابط اجتماعی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تیرگی واجی در بقایای پیشوند استمراری در کردی کلهری: تحلیلی در نظریۀ بهینگی
تیرگی واجی در بقایای پیشوند استمراری در کردی کلهری: تحلیلی در نظریۀ بهینگی

مهدی فتاحی؛ طاهره جعفری

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.399423.666931

چکیده
  پیشوند استمراری در بیشتر از فعل‌های کردی کلهری نمود آوایی ندارد، و به‌صورت تکواژ صفر به‌کار می‌رود. با این حال فتاحی (1401) در پژوهشی تطبیقی شواهدی از وجود بقایای این پیشوند در برخی فعل‌های کردی کلهری ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
ساختواژه توزیعی، اشتقاق پیمانه‌ای و مسئله دور
ساختواژه توزیعی، اشتقاق پیمانه‌ای و مسئله دور

عباس نصری

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2026.401945.666937

چکیده
  مقاله حاضر با هدف ارائه شواهدی از پدیده تصریف بی‌قاعده در دفاع از فرضیه «ساختواژه موازی» به‌مثابه بنیان نظریِ ساختواژه توزیعی بهینه نگاشته شده است. این فرضیه، برخلاف رویکرد رایج در ساختواژه توزیعی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تحلیل بدنمندی معنا در گفتمان خبری اقتصادی و ورزشی به زبان فارسی: کاربست الگوی بدنمندی مک‌وینی
تحلیل بدنمندی معنا در گفتمان خبری اقتصادی و ورزشی به زبان فارسی: کاربست الگوی بدنمندی مک‌وینی

محمود نقی زاده؛ الخاص ویسی؛ مریم پویانی فر

دوره 16، شماره 2 ، اسفند 1404، صفحه 1-1

https://doi.org/10.22059/jolr.2025.400397.666933

چکیده
  بدنمندی معنا مفهومی بنیادین در حوزه زبان‌شناسی شناختی است که با نقد دیدگاه سنتی در باب جدایی ذهن و بدن، ادعا می‌کند ادراک، معنا و زبان در بستر تجربة زیستة بدنی شکل می‌گیرند. تحقیق حاضر با هدف بررسی کاربرد ...  بیشتر
رویکردی ساختی شناختی به پسوند «– گار» در زبان فارسی
رویکردی ساختی شناختی به پسوند «– گار» در زبان فارسی
دوره 9، شماره 2 ، دی 1397، ، صفحه 45-66

https://doi.org/10.22059/jolr.2018.69528

چکیده
  پسوند «- گار» یکی از پسوندهای اسم‌ساز و صفت‌ساز زبان فارسی است که بیشتر پژوهشگرانی که تا به امروز پیرامون آن مطالعه کرده‌اند آن را دارای معنای فاعلی دانسته‌اند. هدف از پژوهش پیش‌رو آن است که این ...  بیشتر
نقد و بررسی کتاب «ساخت زبان فارسی » با رویکرد معیارهای نقد و نقدِ بر نقد
نقد و بررسی کتاب «ساخت زبان فارسی » با رویکرد معیارهای نقد و نقدِ بر نقد
دوره 1، شماره 1 ، آذر 1389

چکیده
  نقد حاضر، نقدی صورتگرایانه در کنار نقد دانشگاهی است. در یک تعریف کلّی و عام، نقد صورتگرایانه (فرمالیستی)، نقدی است که در بررسی یک اثر، اصالت را به صورت (ساخت:فرم) می‌دهد و عمده توجهش به لزوم وجود رابطه‌ای ...  بیشتر
بررسی نقش معنایی پسوندهای ـَ ‌نده و ـ ‌‌ار در زبان فارسی
بررسی نقش معنایی پسوندهای ـَ ‌نده و ـ ‌‌ار در زبان فارسی
دوره 2، شماره 1 ، شهریور 1390، ، صفحه 101-128

چکیده
  این مقاله در چهارچوب نظری? نمود معنایی- واژگانی لیبر(2004) به بررسی نقش معنایی پسوندهای ـَ نده و ـ ار می‌پردازد. این نظریه با استفاده از شش مشخّص? معنایی: مادّه ، پویا ، مکان ، وضع یا جایگاههای رویدادی استنباطی ...  بیشتر
سامانۀ رفع ابهام معنایی از حروف اضافه در زبان فارسی با استفاده از قالب‌های معنایی
سامانۀ رفع ابهام معنایی از حروف اضافه در زبان فارسی با استفاده از قالب‌های معنایی
دوره 9، شماره 1 ، تیر 1397، ، صفحه 99-117

https://doi.org/10.22059/jolr.2018.66652

چکیده
  رفع ابهام معنایی از کلمات در بافت یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در حوزۀ پردازش زبان طبیعی و زبان‌شناسی رایانشی است. در این میان حروف اضافه، به‌خصوص در زبان فارسی، در پژوهش‌های مربوط به رفع ابهام معنایی همواره ...  بیشتر
بررسی افزایش و کاهش معنایی در ضرب المثل‌های زبان فارسی
راحله گندمکار
بررسی افزایش و کاهش معنایی در ضرب المثل‌های زبان فارسی راحله گندمکار
دوره 1، شماره 1 ، آذر 1389

چکیده
  فرآیندهای «افزایش و کاهش معنایی» که نخستین بار از سوی صفوی (1379: 247) معرّفی شد، از جمله ابزارهای مناسب برای توجیه و تبیین بسیاری از پدیده‌های معنایی از جمله چگونگی شکل‌گیری معنی برخی ساخت‌ها و نحوة درک ...  بیشتر

ابر واژگان